Цените на горивата во Германија нагло растат поради прекините во транспортот на нафта и кризата на Блискиот Исток, додека сè погласните барања за ограничување на цените предизвикуваат политички поделби.
Цената на дизелот нагло порасна во последните денови, а на германските возачи им станува сè потешко да се справат со притисокот врз нивните семејни буџети. На почетокот на август, 50 литри дизел чинеа околу 108 евра, додека минатиот викенд сметката за истата количина достигна 120 евра.
Во меѓувреме, цената на барел сурова нафта од типот „Брент“ ја надмина границата од 108 долари, а некои експерти предупредуваат дека ситуацијата би можела дополнително да се влоши.
Просечната цена на дизелот во Германија во еден момент достигна 2,56 евра за литар, додека на некои бензински пумпи беа забележани и значително повисоки цени.
Особено загрижувачка е брзината со која растат цените. На некои локации беа забележани скокови од речиси 20 центи по литар за само неколку минути.
Економистот на ING, Карстен Бржески, предупредува дека цената на дизелот би можела да достигне и до три евра за литар доколку цената на нафтата остане над 110 долари подолг временски период.
Во такво сценарио, возачите би плаќале околу 150 евра за 50 литри дизел, додека истата количина бензин би чинела приближно 125 евра.
Зошто дизелот е особено погоден?
Германија е значително позависна од увоз на дизел отколку од увоз на бензин, а во исто време на светскиот пазар веќе постои недостиг на преработен дизел.
Поради тоа, прекините во транспортот на сурова нафта и нафтени деривати брзо се одразуваат врз бензинските пумпи.
Бензинот „Super E10“ во моментов е нешто поповолен, но и неговата цена продолжува да расте.
Еден од клучните проблеми е нарушувањето на поморскиот транспорт низ подрачјето на Црвеното Море и Баб ел-Мандеб.
Дополнителен притисок создава и оштетувањето на саудискиот нафтовод „Исток-Запад“, поради што дел од транспортот би можел да биде пренасочен на подолги поморски рути околу Африка.
Тоа значи повисоки транспортни трошоци, подолго време на патување и дополнителна неизвесност за компаниите што работат на пазарот на нафта и нафтени деривати.
Растот на цените веќе отвори политичка дебата во Германија. Премиерот на Бранденбург, Дитмар Воидке, се залага за ограничување на цените на горивата, додека министерката за економија Катерина Рајхе ја отфрла таквата можност.
Како една од алтернативите се споменува намалување на данокот на гориво, со што државата би се обидела да го ублажи ударот врз граѓаните и економијата.
Сепак, проблемот не е само во моменталната цена.
За компаниите, особено во секторот за логистика, сè поголем проблем претставува неизвесноста. Доколку нарушувањата во Црвеното Море продолжат, транспортот на нафта и деривати би можел да стане уште поскап и посложен.
А тоа би значело само едно – нов притисок врз цените на горивата, транспортот и стоките низ цела Германија.
