четврток, јуни 4, 2026
Дома ЕКОНОМИЈА Цените на пластиката „до плафон“ поради затворањето на Ормуз

Цените на пластиката „до плафон“ поради затворањето на Ормуз

95

Прекинот во транзитот на нафта и петрохемиски производи низ Ормутскиот теснец ги наруши глобалните синџири на снабдување и ги крена цените на пластиката и полимерите на највисоко ниво во последните четири години, додека увозниците бараат нови добавувачи и замена на суровини по значително повисоки цени, предупредуваат аналитичарите.

Петрохемиски производи во вредност од 20 до 25 милијарди долари годишно минуваат низ Ормускиот теснец, проценува холандската „Рабобанк“, што укажува дека долгорочните нарушувања би можеле да ги принудат производителите да ги префрлат повисоките трошоци на крајните потрошувачи.

„Сите компании што ги увезуваат од Блискиот Исток, што е практично целиот свет, изгубија голем снабдувач и сега се натпреваруваат за замена на суровини по значително повисоки цени“, предупредува аналитичарот на OPIS, Џоел Моралес

Предводен од Саудиска Арабија, Блискиот Исток учествуваше со повеќе од 40 проценти во глобалниот извоз на полиетилен во 2025 година и снабдува речиси секој регион во светот освен Северна Америка. Цените на клучните пластични материјали, како што се полиетиленот (PE) и полипропиленот (PP), нагло се зголемија од почетокот на конфликтот, по зголемувањето на цените на суровата нафта и другите суровини.

„Глобалната логистика стана неизвесна“, вели Џим Фитерлинг, извршен директор на Dow, проценувајќи дека половина од светското снабдување со полиетилен е засегнато од настаните на Блискиот Исток. Аналитичарите предупредуваат дека евентуалното целосно затворање на Ормутскиот теснец би можело да ги наруши испораките на околу 1,2 милиони барели од специјализираниот нафтен дериват.

Ова би можело дополнително да ја ограничи достапноста на клучна суровина за петрохемиската индустрија. Максим Сонин од Универзитетот Стенфорд истакнува дека остриот пораст на цените одразува повисока „премија за ризик“, при што Азија е најтешко погодена од нејзината голема зависност од нафтените деривати како клучна суровина за производство на пластика.

Јапонија, Јужна Кореја и Индија се најизложени во Азија. Производителите на пластика во Азија и Европа се соочуваат со повисоки трошоци за суровини и пониска добивка, бидејќи во голема мера се потпираат на увоз од Блискиот Исток.

Во Европа, дополнителен проблем е јазот помеѓу растечките цени на нафтата и постојните договорни цени, што го отежнува пренесувањето на трошоците на клиентите. Северна Америка, од друга страна, има релативна предност поради достапноста на суровини.

Пластиката во Соединетите Американски Држави, според Министерството за енергетика, најчесто се произведува од природен гас и сродни суровини. Во другите делови од светот, производителите се потпираат главно на нафтени деривати.

Повеќе од половина од американскиот полиетилен се извезува, па затоа производителите остваруваат профит над просекот. Зголемените трошоци веќе се пренесуваат на крајните потрошувачи. Американскиот „Селанезе“ ги зголеми цените, а Дау најавува понатамошно зголемување на цената на полиетиленот.

ИЗДВОЕНИ