Цените на авионските билети до некои дестинации тројно се зголемија: Како војната во Иран влијае на воздушниот сообраќај низ целиот свет

Војната во Иран веќе предизвикува потреси во воздушниот сообраќај и воздухопловната индустрија, а граѓаните од нашиот регион наскоро би можеле да ги почувствуваат преку повисоките цени на авионските билети. Клучната причина е скокот на цените на нафтата и прекините во снабдувањето со есенцијално гориво за авиокомпаниите, што доведува до поскапи летови.

Денешната цена на суровата нафта од типот Брент е околу 109 долари за барел, додека пред војната беше околу 60 долари. Ова доведе и до нагло зголемување на цените на горивата, вклучително и млазното гориво, што е еден од најголемите трошоци за авиокомпаниите.

Кризата, како што пишува порталот Index.hr, истовремено влијае на неколку клучни делови од системот. Светските сообраќајни правци се нарушени, првенствено воздушниот простор на Блискиот Исток, кој е дестабилизиран од конфликтот во тој регион. Дубаи е најпрометниот аеродром во светот кога станува збор за меѓународни патници. Заедно со Абу Даби и Доха, тој е клучен дел од глобалниот воздушен сообраќај.

Цената на горивото двојно се зголеми
Главниот проблем е зголемувањето на цената на млазното гориво. Во февруари, цената беше околу 96 долари за барел. До 20 март, скокна на 197 долари, повеќе од двојно зголемување за само еден месец. Дури и за време на избувнувањето на војната во Украина во 2022 година, млазното гориво не ги достигна тие цени.

Таквиот скок предизвикува огромни трошоци. Полнењето на Боинг 737-800, кој на 27 февруари чинеше околу 17.000 долари, чинеше повеќе од 27.000 долари една недела подоцна.

Некои размислуваат за приземјување на авиони
Неколку авиокомпании почнаа да го намалуваат бројот на летови поради повисоките трошоци за млазно гориво.

„Авиокомпаниите ширум светот би можеле да се најдат во ситуација каде што ќе мора да приземјат илјадници авиони, додека финансиски најслабите превозници би можеле целосно да престанат да работат“, рече аналитичар во Дојче Банк.

Њујорк Тајмс пишува дека авиокомпаниите од Блискиот Исток и Азија се многу попогодени од кризата отколку оние во Соединетите Американски Држави. Според податоците од крајот на март, „Катар ервејс“ мораше да откаже речиси 91 процент од своите летови.

И „Рајанер“ би можел да откаже и некои летови
Извршниот директор на „Рајанер“, Мајк О’Лири, предупреди дека доколку Ормутскиот теснец остане затворен 60 или 90 дена, авиокомпаниите би можеле да се соочат со значителна неизвесност.

Во тој случај, „Рајанер“ би можел да откаже помеѓу 5 и 10 проценти од своите летови во текот на мај, јуни и јули.

Аналитичката фирма OAG објави дека глобалните цени на билетите во првите два месеци од 2026 година се веќе за 24 проценти повисоки во споредба со истиот период од претходните години. На популарните туристички рути, патниците можат да очекуваат зголемување на цените од 10 до 20 проценти.

Во Европа, многу превозници велат дека досега избегнале големи зголемувања на цените со користење на договори за термин и други техники за хеџирање за однапред да ги хеџираат цените на млазното гориво, објаснува „Њујорк тајмс“.

Извршните директори на европските авиокомпании неодамна предупредија дека ако војната се одолговлекува со месеци, тие би можеле да бидат принудени да ги зголемат цените на билетите.

Извршниот директор на „Луфтханза груп“, Карстен Шпор, рече дека маржите на профит на компанијата се скромни, во просек околу 10 евра по патник, и дека не може да толерира повисоки трошоци за гориво долго по истекот на тековните заштити.

❌ Airlines around the world are cancelling thousands of flights after the war in Iran caused jet fuel prices to more than double.

More than one in 20 flights scheduled to take off on Monday was reportedly cancelled ⤵️https://t.co/uq64OSZDVU pic.twitter.com/JECiwfc8tw

— The Telegraph (@Telegraph) March 31, 2026

Dubai International Airport has been paralyzed

Flights have been suspended indefinitely. pic.twitter.com/vlyvCC86Ct

— NEXTA (@nexta_tv) February 28, 2026