Телескоп тежок 1,5 тон лета кон Земјата: Денеска ќе падне, но не се знае каде!/ФОТО

НАСА објави дека вселенскиот телескоп „Свифт“ (Swift), кој е повлечен од употреба, се очекува денеска неконтролирано да навлезе во атмосферата на Земјата. Притоа, се предупредува дека одредени делови од леталото би можеле да го преживеат влезот низ атмосферата и да паднат на површината.

Телескопот, со тежина од приближно 1.450 килограми, беше лансиран во 2004 година за проучување на „рафали од гама-зраци“ – најмоќните експлозии во универзумот – како и други космички феномени. Иако првично беше планиран за двогодишна мисија, тој остана оперативен речиси 22 години. Зголемената сончева активност го забрза опаѓањето на неговата ниска орбита, поради што тој се приближи до Земјата.

Според проценките на НАСА, влезот во атмосферата ќе се случи околу 09:30 часот по средноевропско време, со можно отстапување од 11 часа. Следствено, засега не е можно прецизно да се одреди каде би можеле да паднат евентуалните остатоци. Можната зона опфаќа широк појас околу екваторот, вклучувајќи делови од Латинска Америка, Африка, Јужна Азија и северна Австралија, додека САД и Европа се надвор од проектираната област.

It’s time to say goodbye to Swift. 😢🛰️🌎

NASA tried to rescue the falling #Swift spacecraft by boosting it back into a higher orbit, but that mission failed in August. Swift will likely reenter Earth’s atmosphere tonight or early tomorrow:
https://t.co/tdRlfZew1c https://t.co/YlFZTllKZn

— EarthSky (@earthskyscience) November 3, 2026

НАСА проценува дека веројатноста остатоците да повредат некое лице изнесува приближно 1 спрема 2.100. Исто така, нагласуваат дека ќе продолжат да го следат враќањето на телескопот во соработка со Вселенските сили на САД.
Обидот за спасување на „Свифт“ заврши неуспешно, иако НАСА вложи 30 милиони долари во мисија за испраќање друго летало кое требаше да го подигне „Свифт“ во повисока орбита. Леталото, лансирано на почетокот на јули, почна неконтролирано да ротира, а проблемите со ориентацијата никогаш не беа трајно решени.

„Ова не е исходот кон кој се стремевме, но тоа не ги менува причините поради кои вредеше да се обидеме со оваа мисија“, изјави администраторот на НАСА, Џеред Ајзакман.

Дури и откако се прекинаа обидите за спасување, „Свифт“ продолжи да собира податоци. Сепак, кон крајот на октомври, неговата орбита стана прениска за стабилни набљудувања, па неговите системи беа исклучени. Во текот на своето работење, телескопот детектираше повеќе од 2.000 рафали од гама-зраци и околу 1.400 ѕвездени експлозии, како и бројни други космички објекти. Астрономот Џон Нусек од Државниот универзитет во Пенсилванија, кој учествуваше во мисијата, истакна дека ваквиот исход бил предвиден уште пред самото лансирање.

„Знаевме дека ќе дојде овој ден, уште пред лансирањето на ’Свифт‘. Во ниска орбита околу Земјата, барем, сè што ќе се крене горе, мора да падне долу. А тој крај е катастрофален“, рече Нусек, додавајќи дека научниците се надеваат оти искуството стекнато за време на мисијата ќе придонесе за развојот на идните вселенски истражувања.