На капетаните на танкери за нафта кои минуваат низ Ормускиот Теснец им се нудат суми и до неверојатни 100.000 долари месечно, со дополнителен бонус од 50.000 долари за секое поединечно минување, додека сопствениците на бродови грчевито се борат да го одржат протокот на пловила низ едно од најопасните енергетски јазли во светот.
Овие исклучително профитабилни финансиски пакети се нудат во момент кога Иран ги засилува нападите врз трговските бродови, а производителите на нафта во Персискиот Залив очајнички се обидуваат да го одржат непречениот извоз на сурова нафта, пренесува Financial Times.
Скокот на платите на екипажот е само дел од многу поширокиот пораст на трошоците за транспорт на нафта низ Ормуз. Според пишувањето на британскиот весник, цените за транспорт на товар кој минува низ овој теснец оваа недела скокнаа на околу 1,3 милиони долари дневно, што е во остар контраст со 20.000 до 50.000 долари дневно колку што изнесуваа минатата година.
Во нормални околности, платата на капетан на танкер изнесува околу 15.000 долари месечно, додека обичните морнари заработуваат едвај околу 1.500 долари. Сепак, правилата на играта се променија. Членовите на екипажот сега примаат двојна плата кога пловат низ јужниот дел на Црвеното Море и Оманскиот Залив. Кога станува збор за транзит низ самиот Ормуски Теснец, обичните морнари можат да заработат од четири до дури шест пати повеќе од нивната редовна плата.
Повеќето патувања низ Теснецот функционираат по принципот на „шатл“ превоз, каде што специјализирани танкери повторно и повторно ја минуваат истата рута. Ова им овозможува на екипажите со месеци да заработуваат највисоки дневници, но истовремено ги изложува на постојана закана од напади со ракети и дрон-летала.
Ризиците драстично скокнаа во последните недели. Според податоците на агенцијата Vanguard, од 20 септември досега се забележани најмалку 14 напади во поширокиот појас на Ормуз, вклучително и четири брода кои беа погодени неодамна.
Меѓународната поморска организација (IMO) забележа најмалку 93 нападнати брода од почетокот на ескалацијата на конфликтот на 28 февруари, при што, според податоците на Financial Times, животот го загубиле 24 поморци.
Платите на екипажот се само една ставка во растечките трошоци за транспорт на заливската нафта.
Како што пренесува Firstpost, еден типичен супертанкер (VLCC) може да превезе околу 2 милиони барели нафта и брои екипаж до 35 луѓе. Самиот влез во Заливот, товарењето сурова нафта и излезот обично траат околу четири дена.
Денес само ограничен број бродови се подготвени да го преземат овој ризик. Поради тоа, сопствениците на бродови плаќаат значително повисоки премии за осигурување од воен ризик. Според зборовите на брокерите, танкерите кои оперираат во оваа зона плаќаат премии кои изнесуваат од 6 до 10 проценти од вкупната вредност на пловилото. За еден супертанкер, тоа може да значи трошок и до 20 милиони долари само за едно патување во Заливот.
Притисокот дополнително го зголемува и цената на горивото. Цената на тешкиот мазут кој супертанкерите најчесто го користат во Фуџаира неодамна достигна 686 долари по тон, што претставува скок од 67 проценти во однос на минатата година. Резултат на сето ова е нагол скок на вкупните трошоци за транспорт на секој товар, и тоа пред нафтата воопшто да стигне до своето крајно одредиште.
Дали пловидбата е навистина доброволна?
Повисоките плати се осмислени како компензација за смртоносните ризици, но одделни поморци предупредуваат дека дополнителните пари не значат нужно дека на овие патувања се оди исклучиво доброволно.
Маној Јадав, генерален секретар на Унијата на поморци на Индија, изјави дека сопствениците на бродови нудат високи пакети на плати, но во одредени случаи вршат притисок врз членовите на екипажот кои не сакаат да пловат низ опасната зона.
Дека ситуацијата е алармантна потврди и Скот Берџерон, извршен директор на бродската компанија Oldendorff Carriers. Тој на неодамнешната поморска конференција во Велика Британија ја истакна суровата вистина — бродовите и нивните екипажи станаа легитимни цели за напад, и тоа стана нова, морбидна реалност на оваа индустрија.
