Берлин го менува курсот: Ако САД се повлеча, Европа размислува за „резервен НАТО“

Сè поголем број европски претставници го поддржуваат развојот на резервна безбедносна рамка што би му овозможила на континентот да се брани потпирајќи се на постојните структури на НАТО во случај на повлекување на САД, објави „Волстрит џурнал“ (WSJ).

Неформалниот план, кој некои актери го нарекуваат „европско НАТО“, доби на интензитет откако Германија сигнализираше дека е подготвена да поддржи зајакнување на европската одбранбена автономија, означувајќи значителен пресврт од долгогодишното потпирање на безбедносната гаранција на САД.

Клучен двигател на промените

Иницијативата моментално се развива преку неформални консултации во рамките на алијансата, со цел зголемување на улогата на европските офицери во командните структури и замена на клучните американски капацитети. Намерата не е да се создаде паралелен сојуз, туку да се зачува способноста за одвраќањето кон Русија и оперативните капацитети на НАТО во сценарио на намален ангажман на САД.

Загриженоста на европските сојузници дополнително се зголеми по повторените закани од американскиот претседател Доналд Трамп за можното заминување од алијансата, како и споровите околу безбедносните и надворешнополитичките прашања. Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, неодамна изјави дека алијансата во иднина ќе биде „повеќе водена од Европа“.

Клучниот двигател на промените доаѓа од Берлин. Според WSJ, германскиот канцелар Фридрих Мерц ја преиспитува моменталната стратегија за потпирање на САД, додека министерот за одбрана Борис Писториус нагласува дека НАТО останува „незаменлив“, но со поголема европска одговорност.

Практични предизвици

Меѓу практичните предизвици се прашањата за командување со воздушната и ракетната одбрана, обезбедување логистички коридори до источниот дел на алијансата и замена на американските разузнавачки и сателитски капацитети. Како дел од прилагодувањата, се разгледува и повторното воведување на задолжителна воена служба во некои земји, како и забрзување на заедничкото производство на напредно оружје.

Најголемиот предизвик останува нуклеарното одвраќање. Европските лидери ја разгледуваат можноста за проширување на нуклеарниот чадор што Франција и Велика Британија го воспоставија кон други членки, нешто што веќе го дискутираа Мерц и францускиот претседател Емануел Макрон.

Финскиот претседател Александар Стуб изјави дека Европа мора постепено и контролирано да преземе поголема одговорност за сопствената безбедност, нагласувајќи дека целта не е нагло да се дистанцира од САД, туку да се прилагоди на новите геополитички околности.