Дали американската амбасадорка Кимберли Гилфојл навести можност за американско мешање во грчката политика? По извештајот во медиумите, опозицијата бара објаснувања, додека владата ги негира наводите, анализира „Дојче веле“.
Односите меѓу Грција и американската дипломатија историски гледано биле сè друго освен едноставни. Неколку американски амбасадори во Атина – како Џон Пјурифој и Хенри Таска – останале запаметени во грчката јавност по обвинувањата дека се однесувале повеќе како вистински владетели на земјата отколку како дипломати. Тие биле критикувани за мешање во внатрешната политика на земјата и за поткопување на грчката демократија. Американскиот претседател Бил Клинтон дури и се извини за оваа мината улога на САД за време на посетата на Атина во ноември 1999 година.
Многумина веруваа дека таквите епизоди се минато. Сепак, според „Волстрит џурнал“, американската амбасадорка во Грција, Кимберли Гилфојл, наводно повторно го отворила прашањето за границите на американското влијание за време на вечера во Атина, пренесува „Дојче веле“.
Според весникот, за време на вечера одржана во март – на која присуствувал грчкиот министер за енергетика Ставрос Папаставру – Гилфојл го спомнала очекуваниот пад на романската влада. Таа наводно забележала: „Можеме да го направиме тоа со која било земја каде што сакаме. Можеме да го направиме тоа и овде“. Според истиот извештај, Папаставру одговорил дека САД не можат да соборат демократски избрана влада – изјава што предизвикала жестока расправа.
Две недели подоцна, амбасадорката отпатувала во Букурешт, а неколку месеци потоа, владејачката коалиција во Романија се распаднала. Не е докажана никаква поврзаност меѓу двата настани, но токму таа случајност дополнително го поттикнала интересот на јавноста.
По објавувањето на статијата на 25 септември, Гилфојл преку својот адвокат ги негирала наводите. Три дена подоцна реагирала и грчката влада; портпаролот Павлос Маринакис ги отфрлил тврдењата дека биле упатени какви било закани кон грчката влада за време на вечерата.
Во меѓувреме, „Фајненшл тајмс“ објави дека независно ги потврдил клучните елементи на приказната.
Кимберли Гилфојл привлекува внимание во Грција откако ја презеде амбасадорската функција кон крајот на 2025 година. На почетокот на 2026 година, весникот *Њујорк тајмс* објави дека таа станала „главна тема на муабет во Атина“, истакнувајќи дека често е забележувана во ноќниот живот на грчката престолнина. Во ноември 2025 година, таа дури се појави и на насловната страница на грчкото издание на списанието „Вог“.
Кимберли Гилфојл (56) – поранешна обвинителка, водителка на „Фокс њуз“ и поранешна свршеница на Доналд Трамп Џуниор – се смета за една од најблиските соработнички на американскиот претседател Доналд Трамп. Според извештаите на грчките медиуми, таа одржува директни контакти со бројни членови на грчката влада и активно учествува во прашања поврзани со економијата, особено во енергетскиот сектор.
Едно од прашањата на кои Пјат им посветува посебно внимание е пристаништето Пиреа. За време на грчката должничка криза, кинеската државна компанија COSCO обезбеди долгорочна концесија за најголемото грчко пристаниште во 2009 година, со што ѝ овозможи на Кина значително влијание врз еден од најважните транспортни центри во Источниот Медитеран.
Вашингтон со години гледа на ова со неодобрување. Во февруари оваа година, Пјат јавно изјави дека треба да се изгради друго пристаниште кое би служело како противтежа на кинеските интереси во Пиреа. Тој тогаш нагласи дека секојдневно ќе се бори за ова и дека „нема да се извинува“ за таквиот став.
Покрај пристаништето Пиреа, амбасадорката е силен поборник за проектот наречен „Вертикален коридор“. Овој проект би го олеснил транспортот на американски течен природен гас (LNG) преку Грција до други европски земји. Грчката влада силно ја поддржува оваа иницијатива.
Портпаролот Павлос Маринакис неодамна ја опиша иницијативата како клучна за енергетската безбедност и за зајакнување на позицијата на Грција како регионален енергетски центар.
Коментирајќи ги извештаите на „Волстрит џурнал“ од 28 септември, Маринакис истакна дека односите меѓу Грција и САД во моментов се „поблиски и постабилни од кога било“ и се засноваат на меѓусебна почит. Осврнувајќи се на наводниот разговор меѓу Папаставру и Гилфојл, тој додаде дека никогаш не станало збор за каква било закана упатена кон грчката влада. „Никогаш не би толерирале такво нешто“, изјави тој.
Овој одговор не ја задоволи опозицијата. Социјалдемократската партија ПАСОК нагласи дека Грција мора да дејствува како „независна и суверена демократија“ во односите со сите партнери, без исклучок.
Левичарската коалиција СИРИЗА, предводена од поранешниот премиер Алексис Ципрас, предупреди на опасностите што ги носи политиката на безусловно усогласување со Вашингтон и повика на поставување јасни „црвени линии“ во односите со САД.
Комунистичката партија на Грција (ККЕ) отиде чекор понатаму, најавувајќи протести за време на посетата на американскиот државен секретар.
