Земјата не е совршена топка: НАСА го објави најчудниот портрет на нашата планета што не можеме да го видиме со голо око/ВИДЕО

Земјата каква што ја знаеме не е совршено правилна сфера. Разликите во распределбата на масата во рамките на планетата создаваат нерамномерно гравитационо поле, и токму тоа ѝ овозможи на НАСА да создаде фасцинантна визуелизација на вистинската гравитациона форма на Земјата.

Тоа е геоид, математички модел кој покажува како би изгледала површината на светските океани доколку не била под влијание на ветровите, океанските струи, плимата и осеката и други надворешни фактори, туку само на гравитацијата и ротацијата на Земјата. Таквата површина не би била совршено рамна или правилна, туку би имала бројни елевации и вдлабнатини.

Во визуелизацијата на НАСА, овие разлики се намерно преувеличени дури 10.000 пати, што ја прави Земјата да изгледа како џиновски, неправилен компир. Важно е да се нагласи дека сликата не го претставува вистинскиот физички облик на планетата, туку имагинарно глобално ниво на морето кое се протега под континентите.

Нерамномерна распределба
Причината за овој изглед лежи во фактот дека масата на Земјата не е рамномерно распределена. Планините, океанските струи, но и разликите во густината на карпите и материјалите длабоко во Земјата влијаат на гравитацијата. Таму каде што е концентрирана масата, гравитационата сила е посилна и водата е привлечена повеќе, додека областите со послаба гравитација се поврзани со пониски вредности на геоидот.

Разликата помеѓу највисоките и најниските точки на геоидот е околу 191 метар. Највисоката вредност, околу 85 метри над референтното ниво, е забележана во близина на Исланд, додека најниската, околу 106 метри под референтното ниво, се наоѓа јужно од Индија.

Моделот е создаден врз основа на повеќе од милијарда мерења собрани во текот на 15 години од 19 сателити. Тие вклучуваат мисијата GRACE на НАСА и GOCE на Европската вселенска агенција, кои овозможија исклучително прецизно мапирање на гравитационото поле на Земјата.

Податоците за геоидот не се само научен куриозитет. Научниците ги користат за да ги следат промените поврзани со движењето на водата, мразот и цврстата Земја, додека точните податоци за гравитацијата се важни и за геодетските мерења, картографијата и современите навигациски системи.

Визуелизацијата, исто така, покажува дека Земјата, гледана низ призмата на сопствената гравитација, изгледа многу поинаку отколку што замислуваме. Иако вистинските отстапувања се релативно мали во споредба со големината на планетата, тие се доволно значајни за да откријат колку е сложена нејзината внатрешна структура.

Lumpy potato or just math? 🥔

The geoid is a mathematical model of Earth’s gravitational field, not what Earth actually looks like. Gravity is stronger where there’s more mass, so when those differences are scaled up by a factor of 10,000, the geoid gets lumpy. pic.twitter.com/6Z76seIkrE

— NASA Earth (@NASAEarth) August 11, 2026