Француските воздухопловни сили ги применуваат поуките извлечени од војните во Украина и на Блискиот Исток за да ја прилагодат својата обука за нуклеарни напади – и сè почесто се подготвени да разговараат за тоа со цел да ја одвратат Русија. Четири пати годишно, околу 50 француски воени авиони полетуваат во рамките на операцијата „Покер“ за да вежбаат симулиран нуклеарен напад врз непријателска територија.
Во време кога нуклеарната закана повторно е во центарот на европската дебата за безбедност, Париз настојува да ги задржи своите крстосувачки ракети со нуклеарни боеви глави како веродостојно средство за одвраќање. Борбените авиони што ги носат овие ракети мора да бидат способни да ја пробијат непријателската противвоздушна одбрана, а со оглед на тоа што беспилотните летала, радарите и ракетните системи брзо се развиваат, Франција мора да држи чекор со тој развој.
„Сосема е јасно дека нашите ривали денес не дејствуваат на начинот на кој дејствуваа пред 10 години – на крајот на краиштата, ниту ние не дејствуваме на истиот начин. Сите напредуваат и сите внимателно следат што прават другите“, изјави генералот Стефан Вирем, командант на нуклеарните сили на француските воздухопловни сили, во ретко интервју за три медиуми, меѓу кои и „Политико“.
Како што истакнува тој, во сценаријата на овие вежби редовно се вклучуваат нови тактики и опрема.
„Технолошките иновации се случуваат со вртоглава брзина во сите области. Мораме да се прилагодиме на тоа темпо за да најдеме начин да одговориме на нив“, објасни генералот, наведувајќи примери како што се авиони-носачи, системи за откривање, системи за противвоздушна одбрана и сателити.
Нуклеарниот одговор на Франција
Француското нуклеарно оружје долго време е камен-темелник на одбранбената стратегија на земјата. Сепак, променливите геополитички околности – руската инвазија на Украина, редовните нуклеарни закани од Кремљ и растечките сомнежи во врска со посветеноста на САД кон европската безбедност – му дадоа уште поголема тежина на нуклеарниот арсенал на Париз. Во март, францускиот претседател Емануел Макрон објави дека Франција ќе го зголеми бројот на своите нуклеарни боеви глави.
WATCH: Macron watches France conduct the first launch of its new M51.3 ballistic missile from the nuclear submarine Le Vigilant.
He said the test demonstrated the credibility of France’s nuclear deterrent: “To be free, you must be feared. And to be feared, you must be powerful.”… https://t.co/3uszhu6LgE
— Clash Report (@clashreport) October 6, 2026
Париз исто така смета дека неговите „витални интереси“ имаат силна европска димензија, што значи дека напад врз кој било дел од континентот потенцијално би можел да предизвика француски нуклеарен одговор – иако прагот за употреба на нуклеарно оружје останува намерно нејасен и недефиниран.
Макрон, кој ја предводи единствената нуклеарна сила во Европската Унија (ЕУ), иницираше дијалог со неколку европски земји во врска со нуклеарната соработка. Земји како Германија, Шведска, Финска и Полска веќе се приклучија кон оваа иницијатива и би можеле и самите да учествуваат во операциите „Покер“, пренесува „Политико“.
Сепак, претседателските избори во Франција следната година би можеле да го променат текот на оваа политика. Кандидатката од крајната десница, Марин Ле Пен, која моментално води во анкетите на јавното мислење, изјави дека европските земји мора да купуваат француска воена опрема доколку сакаат да уживаат во заштитата на францускиот нуклеарен чадор.
„Бидејќи нуклеарните сили на Франција никогаш не биле употребени во борба, нивниот кредибилитет првенствено се заснова на доследноста на стратешките сигнали што се испраќаат постојано и намерно во текот на долг временски период“, истакна Андре Леблан, експерт за одбрана и безбедност во тинк-тенк организацијата „Институт Монтењ“ (Institut Montaigne).
И покрај сите овие дебати, Русија внимателно ја следи ситуацијата. Оваа недела, Кремљ оцени дека француското пробно лансирање на ракета способна да носи нуклеарна боева глава од подморница – на кое присуствуваше и самиот Макрон – е дел од стратегија што „води во ќорсокак“.
„Нашата мисија е да ја пробиеме непријателската одбрана за да му гарантираме на претседателот – како и на ривалот – дека доколку се загрозат нашите витални интереси, ќе извршиме удар и ќе нанесеме неприфатлива штета“, нагласи генералот Вирем.
Од март оваа година, во обид да ги држи противниците во неизвесност, Франција повеќе не го обелоденува точниот број на нуклеарни боеви глави во својот арсенал – пристап што Макрон го нарекува „стратешка двосмисленост“.
Од друга страна, Париз значително го засили јавното демонстрирање на сила, а изјавите на Вирем во врска со операцијата „Покер“ јасно укажуваат на тоа дека француската нуклеарна доктрина станува сè повидлива. До неодамна, француските офицери дури и не го потврдуваа постоењето на оваа операција. Оваа промена доаѓа во време на зголемен страв дека Русија би можела да нападне земја-членка на НАТО пред крајот на деценијата – можност што често ја истакнуваат министрите за одбрана, генералите и воените аналитичари во рамките на Алијансата.
Операција „Покер“
Вирем сега открива невообичаено многу детали за операцијата „Покер“. На пример, тој откри дека француските воздухопловни сили спроведуваат детална анализа на резултатите од симулираното лансирање на нуклеарната крстосувачка ракета ASMPA-R. Дополнително, екипажите ги проценуваат потенцијалните загуби што би можела да ги претрпи француската страна при пробивањето на непријателската противвоздушна одбрана.
“FRANCE CONDUCTS POKER-2025 NUCLEAR EXERCISE”
France’s Air and Space Force carried out its latest “Operation Poker” nuclear-deterrence exercise during the night of September 23 to 24.
Operation Poker is a series of recurring nuclear deterrence drills conducted by the French Air and Space Force.
These exercises simulate a full-scale airborne nuclear strike to maintain the readiness of France’s Strategic Air Forces and supporting units.
They are typically held four times a year, emphasizing the air component of France’s independent nuclear triad.
Picture for illustration:
— Global Strategy (@World_At_War_6) September 25, 2025
Како што објаснува генералот, „Покер“ е „операција во реални услови“, што значи дека не е ограничена со строгите правила за мирнодопски услови кои важат за стандардните воени вежби. „Нашата обука се фокусира на сценарија со исклучително висок интензитет во услови на конфликт, среде хемиски, биолошки, радиолошки или нуклеарни закани и напади врз националната територија“, објасни генералот, како што пренесе „Политико“.
Трка со технологијата
Париз во моментов спроведува опсежни програми за модернизација на своите нуклеарни сили базирани во воздух и на море. И покрај притисокот врз националниот буџет, предложениот воен буџет за 2027 година изнесува 63,4 милијарди евра – што е зголемување во однос на овогодишните 57 милијарди евра – при што околу 12 проценти се директно наменети за нуклеарно одвраќање. Францускиот план е следниов:
Минатата година, Макрон објави дека Франција повторно ќе ја отвори својата четврта нуклеарна воздухопловна база во Луксеј – лоцирана на помалку од 100 километри од германската граница – и дека до 2035 година базата ќе биде дом на две ескадрили ловци „Рафал“ (Rafale) од стандардот F5, опремени со нови хиперсонични крстосувачки ракети ASN4G кои носат нуклеарни боеви глави.
Француските нуклеарни воздухопловни сили исто така работат на развој на беспилотни летала и системи за нивно попречување, иако военото раководство ја признава реалноста дека технологијата се развива толку брзо што постоечките системи можат брзо да застарат, пишува Политико.еу.
„Нуклеарното одвраќање е во сржта на сите приоритети“, заклучи францускиот генерал.
