четврток, јуни 18, 2026
Дома СВЕТ ПРОЦЕСОТ ЗАБРЗАН ПОРАДИ ОРМУЗ: САД и Иран го потпишаа договорот за завршување...

ПРОЦЕСОТ ЗАБРЗАН ПОРАДИ ОРМУЗ: САД и Иран го потпишаа договорот за завршување на војната

294
EPA/SHAHZAIB AKBER

САД и Иран електронски го потпишаа меморандумот за разбирање со кој се формализира прекинот на непријателствата и се отвора патот за продолжување на пловидбата низ Ормускиот теснец, потврдија за „Аксиос“ двајца американски функционери. Договорот стапи во сила веднаш по потпишувањето.

Според еден од американските функционери, документот бил лично потпишан од американскиот претседател Доналд Трамп.

Потпишувањето првично беше закажано да се одржи во петок во Швајцарија, но во последните денови се разговараше за забрзување на процесот за што поскоро стапување во сила на договорот. Извори запознаени со преговорите тврдат дека двете страни се согласиле за итно отворање на Ормускиот теснец, еден од најважните поморски патишта во светот за транспорт на нафта и течен природен гас, пишува „Аксиос“.

Дипломатски извор вклучен во медијацијата изјави дека забрзувањето на постапката е првенствено мотивирано од желбата за нормализирање на морскиот сообраќај пред планираниот состанок во Швајцарија.

Дополнителна причина за порано потпишување можеше да биде растечкото политичко и медиумско внимание фокусирано на содржината на меморандумот. Во последните денови, Белата куќа беше под притисок да го објави текстот на договорот, но извор запознаен со преговорите тврди дека Иран инсистирал документот да остане доверлив до формалното потпишување.

Американската администрација им ја презентираше содржината на договорот на новинарите во среда по неколкудневни шпекулации за неговите одредби. Во меѓувреме, иранското Министерство за надворешни работи потврди дека двете страни се согласиле за електронско потпишување на документи од страна на претседателите на двете земји.

И покрај ова, средбата меѓу американската и иранската делегација во Швајцарија е сè уште планирана за петок. Американската страна треба да ја предводи потпретседателот Џ.Д. Венс, додека иранската делегација ќе ја предводи претседателот на парламентот Мохамед-Багер Галибаф. Се очекува главната тема на разговорите да биде започнувањето преговори за иднината на нуклеарната програма на Иран.

Дополнителна двосмисленост во целата приказна внесоа спротивставените информации за самото потпишување на договорот. Висок функционер на американската администрација изјави дека меморандумот бил електронски потпишан од Трамп, Венс и Галибаф во недела. Сепак, дипломатски извор вклучен во преговорите тврди дека такво потпишување не се случило.

Друг извор запознаен со настаните наведува дека потпишувањето во неделата постоело и дека самото потпишување всушност претставувало еден вид потврда или „второ потпишување“. Сè уште не е јасно зошто биле потребни две одделни процедури.

Според достапните информации, Трамп го потпишал најновиот документ во среда за време на официјалната посета на Франција, за време на вечера што ја организирал францускиот претседател Емануел Макрон.

Договорот претставува прв конкретен чекор кон спроведување на договор што би ја стабилизирал ситуацијата на Блискиот Исток по месеци конфликт меѓу САД, Израел и Иран и би го отворил Ормускиот теснец, низ кој минува значаен дел од светската трговија со енергија.

ИЗДВОЕНИ