Прекинот на огнот околу Олешки не доведе до поширока деескалација на конфликтот

Русија и Украина објавија дека е завршено разминирањето на областа околу Олешки – град во јужна Украина кој е под руска контрола. Со ова се создадени услови за испорака на хуманитарна помош и за евакуација на жителите кои сакаат да го напуштат градот.

Веќе неколку недели се вложуваат напори за организирање помош за населението во Олешки, град кој е под руска контрола уште од почетокот на инвазијата во февруари 2022 година.

Според достапните информации, во градот сега живеат околу 1.500 луѓе, додека пред војната населението броело околу 24.000 жители. Тие се соочуваат со недостиг од храна и лекови, како и со често гранатирање.

Двете страни ја истакнаа улогата на првата дама на САД, Меланија Трамп, во постигнувањето договор за ограничен прекин на огнот.

Сепак, прекинот на огнот – кој се однесува само на областа околу Олешки – не доведе до поширока деескалација на конфликтот. Во меѓувреме, пријавени се нови напади врз украински градови, вклучително и напад врз главната железничка станица во Днипро, во кој загинаа 14 лица.

Хуманитарен конвој подготвен за поаѓање

Руската комесарка за човекови права, Јана Лантратова, и украинскиот омбудсман, Дмитро Лубинец, дадоа речиси идентични изјави со кои потврдуваат дека е завршено разминирањето на рутите за хуманитарната мисија.

„Разминирањето на рутите за хуманитарната мисија во Олешки е завршено. Хуманитарниот конвој е подготвен за поаѓање“, изјавија тие. Планот е конвојот прво да стигне до градската болница, по што на жителите кои сакаат да го напуштат градот ќе им биде овозможен временски прозорец за заминување. Потоа ќе бидат поделени пакети со хуманитарна помош.

Руската страна најави дека во областа ќе донесе и четворица новинари од американската телевизиска мрежа „Њузмекс“ (Newsmax) – медиум кој има блиски врски со Доналд Трамп.

За време на средбата со претставници од африканските земји во Москва, рускиот претседател Владимир Путин изјави дека се очекува помошта за цивилите да почне да пристигнува во четврток и петок, и тоа – како што нагласи тој – со поддршка на првата дама на САД. Украинскиот омбудсман Лубинец, исто така, изрази благодарност до поединец кој, според него, „лично посветува време и внимание на хуманитарната мисија и на помагањето на цивилите во Олешки“.

Примирје ограничено на областа Олешки

Договорот за примирје е дел од пошироките дипломатски напори на Москва и Киев да покажат поддршка за мировните иницијативи предложени од американскиот претседател Доналд Трамп.

Сепак, двете страни продолжуваат да следат различни цели. Русија се надева дека Трамп ќе изврши притисок врз Киев да прифати договор што би подразбирал руска контрола врз целиот регион Донбас и откажување на Украина од членство во НАТО.

Украина, од своја страна, се обидува да обезбеди континуирана размена на разузнавачки податоци со САД, пристап до комуникацискиот систем за бојно поле „Starshield“, како и испорака на американска воена опрема финансирана од европски земји. Меѓу нејзините највисоки приоритети се пресретнувачките ракети за одбранбените системи „Патриот“. Примирјето ги опфаќа Олешки и пошироката област на Херсон, која со години е изложена на речиси секојдневни напади со беспилотни летала и артилерија. Според досега достапните информации, до четвртокот не беа пријавени прекршувања на договорот, кој треба да трае до недела.

Евакуација преку Крим и Белорусија

Жителите кои сакаат да го напуштат Олешки и да се вратат на територијата под контрола на украинската влада, мора да следат сложена рута.

Планот вклучува првично поминување низ Крим (кој е под руска контрола), влез во јужна Русија, а потоа патување со авион до Белорусија. Оттаму, тие би можеле да го продолжат своето патување кон Украина.

Киев долго време ја обвинува Москва дека ја блокира испораката на хуманитарна помош и ги спречува жителите да го напуштат градот. Русија, пак, тврди дека украинските нагазни мини на пристапните патишта, заедно со постојаното гранатирање, ја оневозможуваат безбедната испорака на помош и евакуацијата на цивилите.

И покрај договорот за примирје, мировните преговори меѓу Русија и Украина се сè уште далеку од конечно решение.

Со посредство на САД, се очекува преговорите да продолжат следниот месец во Абу Даби.