Преговорите за нова влада во Израел заглавија околу едно прашање: Кој ќе седне во премиерската фотелја?

Преговарачки тимови од партијата „Јашар“, предводени од Гади Ајзенкот, и партијата „Ликуд“ на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, денеска се состанаа за да разговараат за можноста за формирање влада на национално единство, по парламентарните избори одржани на 27 октомври, на кои ниту еден политички блок не обезбеди мнозинство.

Средбата се одржа во хотел во израелскиот град Херцлија. Претставници од двете партии ја опишаа атмосферата на разговорите како „деловна“ и потврдија дека преговорите ќе продолжат. Според израелските медиуми, присутен бил и претставник од партијата „Бејахад“, поврзана со поранешниот премиер Нафтали Бенет.

Сепак, првата рунда преговори заврши без конкретен договор; главната пречка останува прашањето кој ќе ја предводи идната влада.

Кој ќе биде новиот премиер на Израел?
Ајзенкот, кој од израелскиот претседател Исак Херцог доби задача да формира нова влада, инсистира тој лично да ја извршува функцијата премиер и ја отфрли можноста за ротација на таа позиција со Нетанјаху.

Од друга страна, „Ликуд“ бара Нетанјаху да остане на чело на владата или, алтернативно, двете страни да се договорат за ротација на премиерската функција.

Според израелските медиуми, Ајзенкот е подготвен да му понуди на „Ликуд“ место во владата на национално единство, но само под негово водство.

Дополнителна пречка е барањето на „Ликуд“ во идната коалиција да бидат вклучени и други партии од блокот на Нетанјаху, вклучително и крајно десничарската партија „Оцма Јехудит“, предводена од Итамар Бен-Гвир. Ајзенкот претходно изјави дека идните коалициски партнери мора да ги прифатат неговите основни начела, кои вклучуваат признавање на Израел како еврејска и демократска држава, задолжителна воена или цивилна служба за сите граѓани, како и борба против Хамас.

Во саботата, Нетанјаху повторно повика на формирање широка влада на национално единство, тврдејќи дека таква коалиција е неопходна поради сериозните безбедносни предизвици со кои се соочува Израел – пред сè, заканите од Иран.

Ајзенкот има рок до 6 декември.

На парламентарните избори одржани на 27 октомври, блокот предводен од Ајзенкот освои 48 од 120-те пратенички места во Кнесетот, додека десничарскиот и верски блок на Нетанјаху освои 53 места. Две арапски политички групи имаат вкупно 19 пратенички места.

Иако ниту еден блок нема апсолутно мнозинство, Ајзенкот се обидува да обезбеди поддршка од други политички партии, вклучително и од ултраортодоксните фракции кои претходно беа поврзани со Нетанјаху.

Во исто време, некои од сојузниците на Ајзенкот се противат на каков било договор со актуелниот премиер.

Јаир Голан, лидерот на „Демократите“, ја отфрли можноста за влез во влада во која би бил и Нетанјаху, а и други опозициски лидери изразија противење кон такво решение.

Во меѓувреме, блокот на Ајзенкот се подготвува да иницира значителни промени во Кнесетот. За вторник е закажано гласање за разрешување на претседателот на Кнесетот, Амир Охана (од партијата Ликуд), и негова замена со Матан Кахана (од партијата Јашар).

Овој потег би можел да покаже во која мера блокот на Ајзенкот е способен да обезбеди парламентарна поддршка, и покрај моменталниот застој во преговорите за формирање влада. Ајзенкот има рок до 6 декември да формира нова влада, со можност мандатот да му се продолжи за уште 14 дена.

Доколку преговорите со Ликуд не вродат со плод, тој би можел да се обиде да формира коалиција со ултраортодоксните партии или пак малцинска влада поддржана од арапските пратеници.

Засега, и покрај тековните разговори, не е постигнат договор за влада на национално единство, а прашањето кој ќе биде идниот премиер останува главна пречка во односите меѓу Нетанјаху и Ајзенкот.