Повеќемилионска афера ја тресе Турција: Уапсена поранешна министерка

Голема финансиска истрага во Турција, која се однесува на сомнителни трансакции на пазарот на капитал и тргување со акции, влезе во нова фаза. Поранешната турска министерка Фатма Бетул Сајан Каја е уапсена и ставена во притвор под сомнение за прекршување на Законот за пазарот на капитал и за припадност кон организација формирана со цел вршење кривични дела.

Налогот за притвор беше издаден од надлежен суд во Истанбул, откако Каја беше сослушана од обвинителството. Истрагата ја води Бирото за истражување на финансирање тероризам и перење пари, кое функционира во рамките на Главното јавно обвинителство во Истанбул.

Како дел од истата истрага, на поранешниот претседател на турскиот Одбор за пазарот на капитал (SPK), Ибрахим Омер Гонул, како и на Илјас Каја, им е изречена забрана за патување и обврска редовно да се јавуваат кај надлежните органи.

Според документи од обвинителството, истрагата се однесува на тргувањето со акции во компанијата „Озата Денизчилик“ (Özata Denizcilik), која на берзата е заведена под ознаката OZATD.

Одборот за пазарот на капитал (SPK) претходно изготви извештај во кој се наведува дека Каја поседувала информации кои не биле јавно достапни – информации што можеле да влијаат врз цените на акциите, нивната вредност или одлуките на инвеститорите. Преку анализа на трансакциите и податоците објавени на Платформата за јавно обелоденување (KAP), истражителите утврдиле дека „Тера Груп“ (Tera Group) купила значителен број акции на OZATD, како директно преку свои компании, така и преку инвестициски фондови.

Во документ од обвинителството се наведува дека Каја била во контакт со Ердин Озел, раководител во „Тера Груп“, како и со Емре Тезмен, претседател на Одборот на директори на групацијата. Исто така, утврдено е дека таа отворила инвестициска сметка во „Тера Груп“.

Продажбата на акции еден ден пред одлуката за ликвидација се смета за особено сомнителна

Според наодите од истрагата, вредноста на акциите на OZATD почнала да расте во април 2026 година, додека падот продолжил сè до 16 септември – денот пред донесувањето на одлуката за ликвидација на фондовите, која била донесена на 17 септември.

Каја ги купила акциите во април, а ги продала на 16 септември. Сепак, за истражителите било особено сомнително тоа што трансакцијата не била извршена преку стандардните пазарни канали, а наместо тоа, акциите биле префрлени на сметката на компанијата „Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ“, а средствата од продажбата ѝ биле исплатени уште истиот ден.

Во документот се наведува дека ваквите трансакции вообичаено следат циклус на порамнување „T+2“ – што значи два работни дена по продажбата – додека во овој случај, преносот бил извршен по принципот „T+0“, овозможувајќи средствата да бидат достапни истиот ден. Обвинителството смета дека неколку фактори – конкретно контактите на Каја со раководството на „Tera Group“, значителната вредност на нејзината инвестиција (и покрај тоа што таа е почетник во инвестирањето на берзата), како и продажбата на акциите непосредно пред одлуката за ликвидација – укажуваат на сомнеж дека таа била свесна за идните движења на цените и за претстојната одлука.

Во барањето за притвор се наведува дека постои основано сомнение оти Каја ги сторила наведените кривични дела, а исто така се посочува и на ризикот таа да избега или да влијае врз доказите.

Истрагата за финансиските трансакции и можната пазарна манипулација на турскиот пазар на капитал е во тек.