Поради зголемувањето на цените на енергијата, пет земји-членки на ЕУ бараат воведување данок на дополнителна добивка

Пет земји членки на Европската Унија – Германија, Италија, Шпанија, Португалија и Австрија – побараа од ЕУ да воведе данок на дополнителната добивка на енергетските компании за да се олесни финансискиот товар врз потрошувачите и даночните обврзници предизвикан од војната на Блискиот Исток.

Во писмо упатено до комесарот на ЕУ за клима Вопке Хоекстра, министрите за економија и финансии на петте земји нагласија дека националните мерки мора да бидат придружени со заеднички европски напор, пишува Euronews.

„Ова би овозможило финансирање на привремено олеснување, особено за потрошувачите, и ограничување на растечката инфлација без дополнително оптоварување на јавните буџети“, се вели во писмото потпишано од министрите Маркус Мартербауер, Ларс Клингбеил, Џанкарло Џорџети, Хоаким Миранда Сарменто и Карлос Куерпо.

Апелот доаѓа во време кога цената на суровата нафта Брент достигна 100 долари за барел, што е значително зголемување од 70 долари пред САД и Израел да започнат воени напади врз Иран на 28 февруари. Со практичното затворање на Ормутскиот теснец, глобалните пазари на нафта се соочуваат со зголемена побарувачка и ненадеен недостиг на понуда, што дополнително ја загрозува нестабилноста на цените.

Во писмо до комесарката Хоекстра, министрите се залагаат за оживување и зајакнување на механизам сличен на „солидарниот придонес“ од 2022 година. Овој механизам, воведен по скокот на цените поради војната во Украина, оданочи околу 28 милијарди евра вишок профит од фосилни горива, според Комисијата.

Министрите сега бараат системот да се примени на ниво на целата Европска Унија, да се постави на поцврста правна основа и подобро да се насочи кон големите мултинационални нафтени компании, вклучувајќи ги и нивните профити остварени во странство.

„Со оглед на моменталните пазарни нарушувања и фискалните ограничувања, Европската комисија треба итно да развие инструмент за придонес на ниво на ЕУ, врз основа на солидна правна основа“, тврдеа петте министри. „Важно е да се обезбеди дека овој товар е праведно распределен. Таквото европско решение би испратило сигнал до граѓаните и економијата дека сме обединети и способни да дејствуваме“, додадоа тие.

Цените на горивата драматично се зголемија низ цела Европа поради војната, а Германија, Италија и Шпанија се меѓу најтешко погодените земји.

Ханс Стегемен, главен економист во „Триодос банка“, рече дека даноците за неочекувани приходи се логично решение кога кризата создава огромни неочекувани профити за производителите на фосилни горива, на директна сметка на домаќинствата и економиите увознички.

„Фискалната политика има јасна улога во прераспределбата на тие профити. Даноците на неочекувани приходи се сосема логичен потег во таква ситуација“, рече Стегемен.

Европската комисија претходно ја отфрли идејата за суспендирање на Пактот за стабилност на ЕУ, што ќе им дадеше на владите поголем простор за маневрирање во справувањето со кризата и можната рецесија.