Пет земји на ЕУ предложија ограничено право на глас за идните членки во заеднички нов нон-пејпер

Пет земји-членки на ЕУ предложија во заеднички нон-пејпер нов модел за идните договори за пристапување за ограничени права за идните членки, вклучително и привремено ограничување на правото на глас на новите земји-членки, но и воведување нови механизми за заштита на владеењето на правото и другите вредности на ЕУ.

Во документот, до кој „Танјуг“ имаше пристап, Франција, Германија, Белгија, Луксембург и Холандија објаснија дека предлогот се должи на геополитичката ситуација што значително се променила од последното проширување, односно од 2013 година кога Хрватска стана членка на Унијата, и оценија дека новите пристапувања бараат нов пристап.

„Сегашниот нестабилен геополитички пејзаж бара Унија која има капацитет брзо да дејствува на можностите и решително да одговори на новите предизвици. На земјите-кандидатки им е потребна јасна перспектива за проширување. Затоа, мора да го одржиме моментумот во нашата политика за проширување што ќе обезбеди преговорите за проширување да дадат резултати. Надоградувајќи се на лекциите научени од минатите рунди на проширување, ни е потребна нова перспектива за договорите за пристапување. Копирањето на претходните договори за пристапување нема да биде доволно. Мора да ја искористиме оваа можност и да ги осмислиме потребните подобрувања за да се осигураме дека проширувањето ја зајакнува ЕУ и ја подобрува безбедноста на нејзиното соседство“, се наведува во документот.

Еден од предлозите предвидува можност за воведување привремени ограничувања на правото на глас на новите членки во областите каде што одлуките се донесуваат едногласно, вклучувајќи ја политиката на проширување, заедничката надворешна и безбедносна политика и буџетот на ЕУ.

Во него се наведува дека ваквите мерки треба да се разгледаат со должно почитување на правните и политичките ограничувања, како и во рамките на поширока дебата за способноста на Унијата ефикасно да функционира по новите проширувања.

Меѓу предложените решенија е „клаузула за нерегресија“, кодифицирана како обврзувачка норма, која забранува отстапување од вредностите на Европската Унија.

„Во случај на (потенцијално) прекршување, автоматски треба да следи примена (или испитување на примената) на инструменти за заштита на владеењето на правото поврзани со финансирањето, постапките за прекршување, како и новите заштитни клаузули, во зависност од конкретната ситуација“, се наведува во документот.

Во нон-пејперот, исто така, се наведува дека учеството во Канцеларијата на европскиот јавен обвинител (EPPO) треба да стане политички предуслов за пристапување на нови држави во Европската Унија, но дека членството нема автоматски да значи пристапување кон Шенген зоната, што сè уште бара посебна одлука од земјите-членки.

Ова е втор нон-пејпер што се појави во дипломатските кругови на ЕУ, а претходниот беше француско-германски предлог што беше откриен пред самитот ЕУ-Западен Балкан.