Од утре во Абу Даби дводневни преговори меѓу Русија и Украина: Трамп вели дека Украина ќе биде поинаква по војната

Руски, украински и американски преговарачи треба да разговараат за ставање крај на војната во Украина – првпат по февруари – при што се очекува безбедносните гаранции да бидат главна тема.

За утре во Абу Даби е закажан почеток на дводневна средба.

Преговорите што се водеа претходно оваа година не донесоа никаков опиплив напредок кон завршување на најразорниот конфликт во Европа по Втората светска војна.

Овие нови разговори доаѓаат по воспоставувањето на привремен, локализиран прекин на огнот во градот Олешки, во јужна Украина, кој е под руска окупација. Договорот за ова беше постигнат со помош на првата дама на САД, Меланија Трамп. Примирјето овозможи евакуација на дел од жителите и достава на хуманитарна помош.

Сепак, жестоките борби продолжуваат долж линијата на фронтот долга 1.200 километри. Двете страни ја интензивираа употребата на беспилотни летала и ракети.

Русија ги засили нападите врз енергетската инфраструктура на Украина. Москва користи балистички ракети и нови, побрзи беспилотни летала, искористувајќи го недостигот на пресретнувачки ракети од американско производство кај Украина.

Русија и Украина остануваат со многу спротивставени ставови во однос на клучните елементи на евентуален мировен договор.

Рускиот претседател Владимир Путин бара Украина да ги повлече своите трупи од четири региони што Москва незаконски ги анектираше, иако никогаш целосно не ги окупираше. Тој исто така бара Украина да се откаже од намерата за влез во НАТО, да прифати строги ограничувања на своите воени сили и да ги укине рестрикциите за употреба на рускиот јазик и за дејствувањето на Православната црква поврзана со Москва.

Путин бара сеопфатен мировен договор под овие услови и го отфрла општиот прекин на непријателствата, тврдејќи дека таквата пауза само би им овозможила на украинските сили да се одморат и да ги надополнат залихите со оружје.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски ги отфрла барањата на Путин доброволно да се отстапат територии што Русија не успеала да ги освои на бојното поле, како и барањето за прифаќање ограничувања на воените капацитети и на договорите со западните партнери. Украина на овие елементи гледа како на суштински безбедносни гаранции што би ја спречиле Москва да започне нова инвазија. Украина тврди дека итен прекин на огнот е првиот чекор кон преговори за посеопфатно решение, и дека директна средба меѓу Путин и Зеленски е единствениот начин за решавање на територијалните прашања.

Русија и Украина изјавија дека разговорите ќе се фокусираат на безбедносни гаранции.

Некои европски земји ја разгледуваа можноста за распоредување војници во Украина откако ќе се постигне мировен договор. Русија го отфрла ова, предупредувајќи дека европските војници на украинска територија ќе ги смета за легитимни цели.

Кремљ инсистира на тоа дека секој договор мора да обезбеди и безбедносни гаранции за самата Русија. Непосредно пред започнувањето на целосната инвазија во 2022 година, Москва побара НАТО да ги повлече своите сили распоредени во земјите-членки низ Централна и Источна Европа, сметајќи го нивното присуство за закана по својата безбедност.

Веројатно е дека слични барања ќе бидат дел од секој сеопфатен мировен договор предложен од Русија.

Во интервју за емисијата „60 минути“ за време на викендот, американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека Москва и Киев се „многу блиску“ до постигнување договор, додавајќи дека „Украина на крајот ќе изгледа малку поинаку“.

По средбата со пратеникот на Путин, Кирил Дмитриев, во Белата куќа на 4 ноември, Трамп навести дека се подготвува некаков вид голем европски безбедносен договор, иако не даде конкретни детали.

„Тоа ќе биде голем договор што опфаќа повеќе од само Украина“, рече Трамп, додавајќи дека тој би можел да ја опфати цела Европа.

Украина инсистира нејзините европски сојузници да имаат место на преговарачката маса, додека Русија, во оваа фаза, се противи на нивното учество.

„Никој нема да ги покани на преговарачката маса“, изјави Јуриј Ушаков, советник за надворешна политика во Кремљ, одговарајќи на прашањето дали европските претставници би можеле да се приклучат на разговорите во Абу Даби.

Тој додаде дека дури и ако допатуваат таму, нема да им биде дозволено да влезат во просторијата каде што се одвиваат преговорите. Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, изјави дека Европејците би требало да бидат вклучени во пошироки преговори, но дури во подоцнежна фаза. Владимир Медински, соработник на Путин и поранешен министер за култура, кој ја предводеше руската делегација за време на претходните мировни преговори, останува главен преговарач на Москва.

Во рускиот тим се вклучени замениците-министри за надворешни работи Сергеј Рјабков и Михаил Галузин, началникот на военото разузнавање Игор Костјуков, како и заменик-началникот на Главната оперативна управа на Генералштабот, Јуриј Жигарловски.

Украинската делегација ја предводи шефот на Службата за надворешно разузнавање, Рустем Умеров, кој учествуваше и во претходните преговори. Во делегацијата се наоѓаат шефот на кабинетот на Зеленски, Кирило Буданов, неговиот заменик Сергеј Кислица, како и началникот на Генералштабот, пренесе „Бета“.