Цените на становите во европските метрополи продолжуваат да растат, а разликите меѓу одделните пазари се сè поизразени. Во Цирих, квадратот во центарот достигнува речиси 23.000 евра, додека Скопје веќе бележи трансакции над 3.000 евра за квадратен метар. Просечната барана цена во главниот град за една година пораснала од околу 1.670 на 2.156 евра за квадрат. Скопје и натаму е поевтин од Белград, Загреб и дел од другите регионални центри, но јазот забрзано се намалува. Недостигот од нова понуда, високата побарувачка и атрактивноста на најдобрите локации дополнително го притискаат пазарот нагоре

 

Најскапиот квадрат во Цирих достигна 23.000 евра, во Скопје 3.400 евра, што на најдобар начин ја покажува огромната разлика меѓу најскапите европски станбени пазари и македонскиот главен град. Иако Скопје сè уште е далеку од цените во најскапите европски метрополи, домашниот пазар на недвижности последниве години бележи забрзано поскапување, особено на најатрактивните локации.

Според анализата „Мапирање на светските цени 2026“ на Истражувачкиот институт на Дојче Банк, Цирих е најскапиот европски град за купување стан во централното градско подрачје, со 22.910 евра за квадратен метар. Практично, стан со површина од 80 квадратни метри во центарот би чинел околу 1,83 милиони евра. По него се Женева со 19.439 евра и Лондон со 17.241 евро за квадрат. Париз и Виена се исто така во самиот врв, со 12.771 и 12.483 евра за квадратен метар.

Цените во останатите големи европски градови се пониски, но и понатаму далеку над македонските нивоа. Во Минхен, квадратот достигнува 11.435 евра, во Луксембург 11.011, додека во Копенхаген и Стокхолм надминува 10.000 евра. Околу 9.000 евра за квадрат се плаќаат во Осло, Милано и Амстердам. Прага е на 8.352 евра, Мадрид на 7.831, а Берлин на 7.613 евра за квадратен метар. Следуваат Рим, Даблин, Франкфурт, Лисабон и Барселона.

Сосема е поинаква сликата на поевтиниот крај од европскиот пазар. Истанбул, според истата методологија, има цена од околу 2.646 евра за квадрат во централното градско подрачје, додека Атина е на 3.442 евра. Брисел е на околу 4.380 евра, а Будимпешта, Варшава и Единбург се движат меѓу 5.200 и 5.700 евра.

Во споредба со овие пазари, Скопје сè уште изгледа поевтино, но домашните бројки покажуваат дека таа разлика постепено се намалува. Во првата половина од 2026 година, просечната барана цена за продажба на стан во Скопје достигнала околу 2.156 евра за квадратен метар, според податоците на „Цена квадрат“. Само една година претходно, просекот бил околу 1.670 евра, што претставува значително зголемување за релативно краток период.

За стан од 60 квадратни метри, просечната барана цена од 2.156 евра би значела вредност од околу 129.400 евра. Но, просекот не ја покажува целата слика. На најбараните локации во главниот град цените се значително повисоки, а особено се издвојува Општина Центар, каде што новоградбата на атрактивни позиции веќе се приближува до 3.000 евра за квадрат.

Податоците од Регистарот на цени и закупнини за вториот квартал од 2026 година покажуваат дека оваа граница веќе е надмината во конкретна трансакција. Најскапиот нов стан продаден директно од инвеститор бил во Центар – 50 квадратни метри за 168.000 евра, односно 3.360 евра за квадратен метар. Доколку истата цена би се применила на стан од 80 квадрати, неговата вредност би била околу 269.000 евра.

Сепак, трендот на поскапување е неоспорен. Народната банка уште во последниот квартал од 2025 година регистрирала годишен раст на цените на становите во Скопје од околу 25 отсто. Истовремено, пазарот на недвижности во вториот квартал од 2026 година продолжил да биде активен, со раст и на бројот на трансакции и на вкупната вредност на продадените недвижности.

Во регионална споредба, Скопје веќе не е драстично поевтин од сите соседни пазари. Во Букурешт, просечната цена на новоизградените станови во средината на 2026 година достигнувала околу 2.636 евра за квадратен метар, во Софија цените се движат од околу 2.300 до 2.600 евра, а во Сараево просекот е околу 2.700 евра. Белград веќе има просечни цени од околу 3.080 до 3.100 евра за квадрат, додека Загреб е уште поскап, со околу 4.086 евра.

Поскапувањето на недвижностите е поширок европски тренд. Според „Евростат“, цените на станбените објекти во Европската Унија во првиот квартал од 2026 година биле за 5,1 отсто повисоки во однос на истиот период една година претходно. Во истиот период кириите пораснале за 3 отсто, додека инфлацијата во Унијата изнесувала 2,3 отсто.

Разликите меѓу земјите, сепак, се значителни. Најголем годишен раст на цените на станбените објекти во првиот квартал имала Португалија, со 17,8 отсто, пред Бугарија со 14,8, Словачка со 14,4 и Хрватска со 14,3 отсто. Во Франција растот бил само 0,1 отсто, во Германија 1,4 отсто, додека Финска била единствената земја во ЕУ со пад на цените, од 2 отсто.

Еден од клучните проблеми на европските пазари е недостигот од доволно нова станбена понуда во услови на висока побарувачка. Големите градови привлекуваат население, инвестиции и купувачи, додека изградбата не може секогаш доволно брзо да одговори на потребите. На ограничената понуда се надоврзуваат странските инвестиции и ограниченото количество атрактивни локации, особено во централните градски подрачја.

 

ИЗДВОЕНИ