Нафтата поевтини, но тензиите околу Ормуз и натаму траат

Цените на нафтата денес паднаа на предвоените нивоа, откако САД објавија дека протокот низ Ормускиот теснец се приближува кон нормалата.

Министерот за енергетика на САД, Крис Рајт, изјави дека снабдувањето низ теснецот се приближува кон нивоата видени пред нападите на САД и Израел врз Иран на 28 февруари, при што најмалку 20 милиони барели го напуштија теснецот во претходните 24 часа.

За време на конфликтот, Иран ефикасно ја презеде контролата врз ова клучно тесно грло, нарушувајќи го протокот на нафта и потресувајќи ги глобалните енергетски пазари и пошироката економија.

И покрај закрепнувањето на сообраќајот, Иран посочи дека ќе продолжи да наметнува контрола врз преминот. Нејзината Револуционерна гарда денес ги предупреди бродовите да се држат до рутата низ Ормускиот теснец одредена од Техеран, отфрлајќи ги новонајавените бродски рути кои не се координирани со Иран како неприфатливи и опасни.

Предупредувањето дојде откако Оман објави привремени бродски коридори низ теснецот, во координација со Агенцијата на Обединетите нации за поморски транспорт.

Податоците од Меѓународната поморска организација на ОН покажаа дека од 23 јуни, како дел од планот за евакуација, 57 бродови со околу 1.100 морнари поминале низ теснецот.

Американскиот државен секретар Марко Рубио се обиде да ги смири сојузниците во Заливот, кои се претпазливи во врска со прелиминарниот договор на Вашингтон со Техеран.

По состанокот со министрите за надворешни работи на арапските земји од Заливот во Бахреин, каде што е базирана Петтата флота на американската морнарица, тој им рече на новинарите дека сојузниците од Заливот имаат сериозни резерви и сакаат да бидат информирани за секој чекор од мировниот договор, кој вклучува одредби за Ормутскиот теснец.

Доколку Иран се закани или блокира бродови во теснецот, „тогаш ќе имаме проблем“, рече Рубио, кој претходно им кажа на министрите дека „ниту една земја во светот нема право да наплаќа за користење на меѓународни водни патишта“ и дека надоместоците за превоз никогаш нема да бидат дел од никаков договор.

Бадр бин Хамад ал-Бусаиди, министер за надворешни работи на Оман, кој се наоѓа преку Ормутскиот теснец од Иран, на состанокот изјави дека идните аранжмани за превоз не треба да вклучуваат патарини.

Трамп се соочува со критики од републиканците
Дипломатската офанзива доаѓа во време кога американскиот претседател Доналд Трамп се соочува со растечки критики дома поради неговата војна со Иран.

На состанок зад затворени врати со републиканците во среда, Трамп се судри со сенаторот Бил Кесиди, непосредно пред неговата администрација да побара од Конгресот десетици милијарди долари за финансирање на конфликтот.

Неколку републиканци кои присуствуваа на состанокот рекоа дека Трамп се вклучил во жестока расправија со Кесиди, кој рече дека администрацијата треба да го објасни рамковниот договор што Трамп го потпиша минатата недела, кој обезбедува финансиски стимулации за Иран, но не ги исполнува целите што ги зацрта на почетокот на војната.

„Не изгледа, но не сум сигурен, дека ова се случува онака како што ни е кажано“, им рече Кесиди на новинарите.

Во потег што се смета за знак на поддршка за Трамп, републиканските лидери во Сенатот закажаа гласање доцна во ноќта за да ја блокираат резолуцијата со која се повикува на прекин на непријателствата со Иран. Сенатот гласаше со 50-47 за да ја блокира мерката за воени овластувања, која веќе помина процедурална пречка во мај.

„Ова гласање испраќа јасна порака до Иран“, напиша Трамп на социјалните медиуми по гласањето во среда, иако тоа не влијае на претходното гласање.

Војната им тежи на републиканците на Трамп
Војната им тежи сè повеќе на Трамп пред изборите во ноември, кои ќе одлучат за контролата врз Конгресот. Само еден од четворица Американци верува дека војната вредела за платената цена, покажа анкета на Ројтерс/Ипсос.

Се појавија спротивставени верзии на некои елементи од рамковниот договор, предизвикувајќи критики од Трамп и дома и во странство.

Главниот преговарач на Иран, Мохамед Бакер Галибаф, во понеделник изјави дека тврдењето на САД дека Иран ќе ги користи одмрзнатите средства за купување американски земјоделски производи е неточно.

Несогласувањата продолжуваат околу финансиските стимулации за Иран, нуклеарните инспекции, контролата на Ормутскиот теснец и паралелната војна на Израел во Либан.

Договорот предвидува 60 дена преговори за потешки прашања, како што е нуклеарната програма на Иран.

Регионална недоверба
Договорот предизвика скептицизам на Блискиот Исток, каде што многу земји беа цел на ирански напади за време на војната и го сметаат за премногу дарежлив кон Техеран, вклучително и поради фондот од 300 милијарди долари и олеснувањето на некои санкции.

Американските сојузници во Заливот стравуваат дека фондот за реконструкција би можел да му помогне на Иран да ја обнови својата војска. Рубио рече дека не разговарал за фондот со министрите од Заливот во вторник. Договорот, исто така, не се однесува на балистичките ракетни капацитети на Техеран.

Според договорот, Иран мора да им дозволи на бродовите да минуваат низ Ормутскиот теснец 60 дена, а Техеран сигнализираше дека може да воведе тарифи по тоа. Вашингтон и неговите сојузници од Заливот се спротивставуваат на таквите такси.

Конфликт во Либан
Високи израелски и либански претставници во понеделник негираа дека имало какво било повлекување на Израел од окупираниот јужен Либан, откако американски функционер изјави дека Израел повлекол дел од своите трупи како гест на добра волја.

Израел се бори против Хезболах во Либан откако милитантната група го нападна Израел на 2 март во поддршка на Иран, а Техеран го постави прекинот на непријателствата во Либан како клучно барање во секој траен мировен договор со САД.