Смртта на две деца од мали сипаници (морбили) во американските сојузни држави Висконсин и Њујорк уште еднаш ја истакна опасноста од оваа високозаразна болест, која сè повеќе се шири низ Соединетите Држави. Иако во 2000 година беше прогласено запирање на континуираното ширење на вирусот во САД, во последните години е забележан остар пораст на бројот на случаи.
Џули Дина, раководител на Францускиот национален референтен центар за мали сипаници, заушки и рубеола, предупреди на сериозноста на ситуацијата, истакнувајќи дека вирусот продолжува да циркулира и во Европа.
На 5 ноември, здравствените власти во Висконсин објавија дека едно доенче починало од мали сипаници – што е прв смртен случај поврзан со оваа болест во таа сојузна држава од 1990 година, според француската телевизиска мрежа BFM. Неколку дена претходно, и сојузната држава Њујорк пријави смрт на дете во рурална област близу границата со Канада.
Во Пенсилванија, од почетокот на годината се регистрирани шест смртни случаи поврзани со мали сипаници, при што епидемијата непропорционално ги погодува заедниците со низок опфат на вакцинација.
Според најновите податоци од американските Центри за контрола и превенција на болести (CDC), заклучно со 5 ноември 2026 година, потврдени се 5.182 случаи на мали сипаници – што е повеќе од двојно во споредба со вкупниот број за целата мината година, кога беа регистрирани 2.289 случаи. Експертите предупредуваат дека падот на опфатот со вакцинација и растечката недоверба кон здравствените институции се меѓу главните причини за повторното појавување на болеста.
Процентот на вакцинирани деца кои тргнуваат на училиште е намален од 95,2 отсто во учебната 2019/2020 година на 92,4 отсто во учебната 2025/2026 година.
Проблемот не е ограничен само на Соединетите Држави. Малите сипаници продолжуваат да се појавуваат и во Франција, каде што здравствените власти ја следат епидемиолошката состојба. Според податоците што ги изнесе Дина, во текот на 2025 година во Франција биле евидентирани 1.176 сомнителни случаи, од нив, 319 лица имале потреба од болничко лекување, а седум лица починале.
Од почетокот на 2026 година до 30 септември, биле забележани 114 случаи, при што 41 лице било хоспитализирано. Во овој период не се пријавени смртни случаи.
Дина предупреди дека морбилите (малите сипаници) често погрешно се сметаат за безопасна детска болест, иако можат да доведат до сериозни компликации, како што се пневмонија и енцефалитис – воспаление на мозокот.
Особено се изложени на ризик доенчињата и лицата со ослабен имунолошки систем, вклучително и оние кои не можат да се вакцинираат поради одредени здравствени состојби.
Морбилите спаѓаат меѓу најзаразните познати заразни болести. Во популација без имунитет, едно заразено лице може, во просек, да го пренесе вирусот на 12 до 18 други луѓе. Како последица на тоа, дури и мали заедници со недоволен опфат на вакцинација можат брзо да станат епицентри на епидемија.
Во Франција, вакцинацијата против морбили е задолжителна за сите деца родени на или по 1 јануари 2018 година. Првата доза се прима на возраст од 12 месеци, додека втората е предвидена на возраст меѓу 16 и 18 месеци.
Според Дина, за да се спречи ширењето на вирусот, потребно е најмалку 95 отсто од населението да биде вакцинирано со две дози – во сите региони и заедници.
Дина наведува дека целосното искоренување на морбилите е теоретски возможно, со оглед на тоа што вирусот нема животински резервоар, а постои и високо ефикасна вакцина. Сепак, глобалната борба против оваа болест е отежната поради нееднаквиот пристап до вакцинација, вооружените конфликти, хуманитарните кризи и прекините во програмите за имунизација.
Експертите предупредуваат дека сè додека вирусот циркулира каде било во светот, постои ризик тој повторно да се појави во земјите каде што претходно бил сузбиен.
