Мерц се закани дека ќе го блокира буџетот на ЕУ доколку сите земји-членки не се согласат да ја финансираат Украина

Германскиот канцелар Фридрих Мерц се закани дека ќе го блокира усвојувањето на следниот седумгодишен буџет на Европската унија, освен ако сите земји-членки не се обврзат да учествуваат во финансиската поддршка за Украина во текот на 2027 година и понатаму.

Во писмото упатено до претседателот на Европскиот совет, Антонио Коста – во кое увид имал весникот „Фајненшел тајмс“ (Financial Times) – Мерц ја услови германската поддршка за буџетот на ЕУ за периодот 2028–2034 година со постигнување договор за заедничко финансирање на Киев. Според проценките, Украина следната година би можела да се соочи со недостиг од 70 милијарди евра.

„Колективна заложба дека сите ние, без исклучок, правично ќе придонесеме за покривање на овој финансиски јаз за Украина, претставува клучен предуслов за решавање на ова прашање, како и за дискусија за која било друга тема – особено за оние што имаат финансиски импликации“, наведе Мерц во писмото.

Германскиот канцелар, исто така, повикува на изнаоѓање решение кое ќе обезбеди стабилно, повеќегодишно финансирање за Украина, почнувајќи од 2028 година, вклучително и покривање на каматите за постојните обврски.

Барањето на Мерц доаѓа пред неформалниот состанок на лидерите на Европската унија во Даблин, каде што – на негово инсистирање – ќе се разговара за финансиските потреби на Украина. Во декември 2025 година, лидерите на ЕУ се договорија за заем од 90 милијарди евра за Украина; сепак, Киев тврди дека, поради тековната војна и воените потреби, следната година ќе му бидат потребни дополнителни 70 милијарди евра.

Европската унија вети дека ќе покрие приближно две третини од оваа дополнителна сума – околу 45 милијарди евра. Европската комисија разгледува начини за обезбедување на овие средства, вклучително и можноста за ново заедничко задолжување на земјите-членки. Брисел има за цел да постигне договор до крајот на годината.

Мерц, сепак, смета дека прашањето не треба да се ограничи само на издвојувања за претстојната година; наместо тоа, тој се залага за воспоставување долгорочен механизам за финансирање на Украина во рамките на новиот буџет на Унијата.

Поделбите меѓу земјите-членки на ЕУ претставуваат дополнителен предизвик. Според „Фајненшел тајмс“ (Financial Times), Унгарија, Словачка, Бугарија и Чешка навестија дека не сакаат да учествуваат во обезбедувањето нова финансиска помош за Киев.

На Унгарија, Словачка и Чешка претходно им беше одобрено изземање од обврската за придонесување кон плаќањето камати за заемот од 90 милијарди евра. Сепак, овој аранжман не значи дека сите четири земји се ослободени од сите идни форми на финансиска поддршка за Украина.

Германија е најголемиот нето-уплатувач во буџетот на Европската унија, додека земјите што се противат на дополнителни издвојувања за Киев спаѓаат во групата на нето-корисници на европски средства. Поради тоа, Берлин се обидува да ја искористи својата позиција во преговорите за буџетот за да обезбеди поширока распределба на финансискиот товар.