КАКВА ЗИМА НÈ ОЧЕКУВА ВО 2026 ГОДИНА? Метеоролози објаснуваат што значи кога лисјата остануваат на дрвјата во ноември!

Според една стара народна поговорка, ако лисјата останат на дрвјата до ноември, зимата ќе биде долга. Но, дали кафеавите лисја што сè уште висат на гранките навистина значат дека нè очекуваат долги и студени зимски месеци? Германската метеоролошка служба објаснува колкава тежина треба да им се придаде на ваквите предвидувања.

Поглед низ прозорецот во почетокот на ноември може да открие интересен контраст меѓу дрвјата: додека едното веќе ги изгубило сите лисја, другото сè уште задржува кафеава, исушена лисна маса. Токму оваа појава ги потсетува многу луѓе на старата народна поговорка: „Ако лисјата останат на дрвјата до ноември, зимата ќе биде долга“.

Но, дали состојбата на лисјата навистина може да предвиди каква зима нè очекува?

Германската метеоролошка служба (DWD) пристапува кон традиционалните народни поговорки за времето со претпазливост. Иако некои од нив се втемелени на долгорочни набљудувања и можеби одразуваат одредени повторливи обрасци, од DWD напоменуваат дека тие не се доволно сигурни за сериозни метеоролошки прогнози.

Еден пример е добро познатото правило поврзано со „Денот на Свети Симон“ – или таканаречениот феномен „Siebenschläfer“ (Седумте спијачи). Еден конкретен ден, сам по себе, не може да одреди какво ќе биде времето во текот на следните седум недели.

Сепак, временските обрасци забележани кон крајот на јуни и почетокот на јули во јужна Германија, во дури 70 отсто од случаите, имаат тенденција да се задржат и во почетокот на август. Според тоа, народните поговорки за времето можат да послужат како интересен показател за можните временски услови, но не и како сигурна прогноза. Германската метеоролошка служба (DWD) не наведува конкретен степен на точност за поговорката што се однесува на лисјата што остануваат на дрвјата до ноември.

Постојат неколку причини поради кои буките, дабовите и другите видови дрвја можат да ги задржат лисјата дури и длабоко во ноември.

1. Природна појава наречена марцесценција

Одредени видови дрвја – особено буките и дабовите – можат да ги задржат сувите, кафеави лисја во текот на целата зима. Овој феномен е познат како „марцесценција“ (задржување на сувите лисја). Тој е особено чест кај младите дрвја и на долните гранки.

2. Топлата есен може да го одложи опаѓањето на лисјата

Временските услови исто така влијаат врз времето кога ќе паднат лисјата. Според организацијата за заштита на природата „NABU Rotes Haus“, подолг период на топло време по летната долгодневница може да доведе до тоа лисјата да паднат подоцна од вообичаеното.

Во овој контекст, тие укажуваат и на истражување од Швајцарскиот федерален институт за технологија во Цирих (ETH Zurich). Сепак, од NABU напоменуваат дека степенот до кој климатските промени влијаат врз овој феномен сè уште не е целосно јасен.

3. Гените на дрвото исто така играат важна улога

Времето на опаѓање на лисјата делумно е одредено од генетските карактеристики на конкретниот вид и на поединечното дрво. Според земјоделската служба на сојузната покраина Хесен, наследните особини го одредуваат приближниот временски период во кој дрвото ги отфрла своите лисја.

Со други зборови, дрвото не реагира исклучиво на моменталната временска прогноза.

Не е невообичаено на дрвјата да се појават кафеави лисја во текот на летото. Оваа година, некои луѓе забележаа суви лисја на земјата уште во август — дури и во шумите и долж улиците со дрвореди.

Причината била горештината и сушата. Кога на дрвјата им недостасува вода, тие можат да ги отфрлат лисјата за да ја намалат загубата на влага преку испарување. Ова покажува дека лисјата навистина реагираат на моменталните услови; сепак, нивниот изглед не може со сигурност да предвиди какво ќе биде времето неколку месеци подоцна.

Каква всушност ќе биде зимата во 2026 година?

Одговорот на ова прашање не може да се најде преку набљудување на лисјата. Германската метеоролошка служба (DWD) предупредува дека веродостојноста на временската прогноза се намалува колку повеќе се гледа однапред во иднината. Од друга страна, краткорочните прогнози денес се значително попрецизни. Според DWD, прогнозата за температурата за следниот ден отстапува од реалната температура за најмногу 2,5 степени во повеќе од 90 отсто од случаите.

Затоа, метеоролозите советуваат луѓето да се потпираат на тековните прогнози и официјалните предупредувања кога се подготвуваат за постудено време.