понеделник, октомври 5, 2026
Дома СВЕТ Франција врие: Горат училишта, наставник полиен со бензин, уапсени 5.000 луѓе/ВИДЕО

Франција врие: Горат училишта, наставник полиен со бензин, уапсени 5.000 луѓе/ВИДЕО

1
EPA/FIRAS ABDULLAH

Франција влегува во нова, уште понапната фаза на големи студентски протести, стотици училишта се затворени денес, над 5.000 луѓе се уапсени од почетокот на немирите, а властите најавуваат построг одговор по серијата насилни инциденти во кои беа нападнати полицајци и просветни работници. Францускиот министер за образование Едуар Жефре изјави дека наставата ќе биде целосно или делумно прекината во меѓу 400 и 500 средни училишта бидејќи, како што рече, не се исполнети безбедносните услови. Според него, од почетокот на протестите биле запалени или ограбени 24 училишта, додека повредени се 78 просветни работници.

„Ова е нешто што досега не сме го виделе“, изјави Жефре, пренесува Би-Би-Си. Протестите започнаа минатата недела поради незадоволството на учениците од состојбата во францускиот образовен систем, но набрзо прераснаа во многу поширок бран демонстрации. Тие се проширија од Париз кон Монпелје, Нант, Марсеј и други градови.

Средношколците бараат повеќе наставници, помали паралелки и подобри услови во училишните згради, но на некои локации демонстрациите прераснаа во отворени судири со полицијата.

Францускиот министер за правда Жералд Дарманин објави дека, само до петокот, протестите на различни начини зафатиле 735 од околу 3.700 средни училишта во земјата.

Размерот на немирите најдобро го илустрира бројот на приведени лица. Министерот за внатрешни работи Лоран Нуњез изјави дека само во петокот биле уапсени 1.747 лица, додека – според податоците на АФП – повеќе од 5.000 поединци се уапсени од почетокот на протестите.

Особено впечатлив е фактот дека околу 85 отсто од уапсените се малолетници.

Властите тврдат дека радикални групи се инфилтрирале во она што првично биле ученички протести.

„Постојат активисти, особено од крајната левица, кои се инфилтрираа во движењето на средношколците, го презедоа од самите ученици и прибегнаа кон екстремно насилство“, рече Жефре. Еден од најсериозните инциденти се случи во Ла Сиота, во јужна Франција. Приведен е 16-годишник поради напад врз 59-годишен наставник; наставникот бил удрен за време на протестот, а потоа и полиен со бензин.

Драматични сцени беа забележани и во Белфор, на истокот од земјата, каде што беше снимена група млади луѓе како удираат полицаец со нозе додека тој лежел на земја.

Уапсени се двајца малолетни бугарски државјани, на возраст од 15 и 17 години, и против нив се води истрага поради сомнение за тешко насилство. Случајот доби неочекуван тек кога еден од младите – кого полицаецот се обидел да го уапси пред нападот – поднесе пријава против полицаецот за обид за убиство.

Француската влада сега се обидува истовремено да го смири незадоволството на учениците и да го заостри одговорот на насилството. Министерот Себастиен Лекорну изјави дека владата подготвува дополнителни мерки за да одговори на загриженоста на учениците и на просветните работници. Тој најави подобрувања на училишните објекти, подобра организација на наставата и поголема транспарентност во системот за упис на универзитетите.

Истовремено, се забрзува постапката за разгледување на закон заснован на принципот „вандалот плаќа“, со кој трошоците за штетата предизвикана за време на немирите би паднале на товар на одговорните лица.

Според предлогот, за кој францускиот Сенат треба да гласа на 27 октомври, од учесник во протест би можело да се побара да ја плати штетата предизвикана за време на демонстрациите, дури и без доказ дека тој лично ја предизвикал. Максималниот износ би изнесувал 10.000 евра.

Сепак, притисокот врз владата би можел дополнително да се зголеми. Организаторите на студентските протести повикаа на продолжување на демонстрациите во вторник, тврдејќи дека владата сè уште не понудила доволно конкретни решенија, додека влијателниот синдикат ЦГТ (CGT) исто така ги повика работниците да излезат на улиците.

Иако властите инсистираат на потребата од заштита на учениците, наставниците и полицијата од насилство, францускиот огранок на „Амнести интернешенел“ ги обвини безбедносните сили за употреба на „несразмерна полициска сила“. Претседателката на „Амнести Франција“, Ан Савинел-Бара, изјави дека младите мора да можат да протестираат без страв од изложеност на солзавец, удари со палки или произволни приведувања. Министерот за внатрешни работи Лоран Нуњез ги отфрли овие обвинувања, тврдејќи дека полицијата не врши репресија врз младите, туку ги штити учениците и студентите кои сакаат мирно да ги изнесат своите барања.

Франција се соочува со нови протести, додека властите се обидуваат да најдат рамнотежа меѓу одговарањето на барањата на учениците и студентите и запирањето на насилството што изминативе денови ги зафати училиштата и улиците низ земјата.

ИЗДВОЕНИ