Европа во потрага по работници: Нема доволно медицинари, наставници и ИТ специјалисти

Недостигот од квалификувана работна сила станува сè поголем проблем во Европа, а меѓу професиите за кои работодавците најтешко наоѓаат кадар се наставниците, здравствените работници и ИТ-специјалистите. Од друга страна, работниците за едноставни физички работи, подготовка на храна и продажба се многу полесно достапни.

Ова го покажува истражувањето на Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД), кое укажува на големи разлики меѓу понудата и побарувачката на европскиот пазар на труд.

Според анализата, која главно се заснова на податоци од 2024 година и опфаќа 27 европски земји, наставниците се најтешко достапната категорија работници. По нив следуваат здравствените и ИТ-специјалистите.

Здравствени работници недостигаат во 23 европски земји

Недостигот од здравствен кадар е забележан во 23 од 27 анализирани земји. Наставници недостигаат во 21 држава, а ИТ-специјалисти во 18.

Наставниците се меѓу петте најтешко достапни професии во 13 земји, додека здравствените и ИТ-работниците се во оваа категорија во по 12 држави.

Претставниците на Европската федерација на здруженија на медицински сестри предупредуваат дека здравствените системи сè потешко привлекуваат и задржуваат медицински персонал. Како главни причини ги наведуваат големиот број пациенти по вработен, несигурните услови за работа, ниските плати и ограничените можности за професионално напредување.

Слични проблеми има и кај лекарите, кои се соочуваат со подолго работно време и зголемен обем на работа. Тоа придонесува за професионално исцрпување и ја намалува привлечноста на лекарската професија.

Недостиг од наставници, расте побарувачката за ИТ-кадар

Проблемот не е ограничен само на здравството. Образовните системи во Европа сè потешко наоѓаат и задржуваат наставници.

Покрај зголемените административни обврски, наставниците се соочуваат и со нови барања поврзани со дигитализацијата на наставата, како и со дополнителна одговорност за благосостојбата на учениците.

Во меѓувреме, забрзаната дигитализација ја зголемува потребата од стручњаци за информациски и комуникациски технологии.

Сепак, состојбата се разликува од земја до земја. Во Данска, Финска, Германија, Холандија, Норвешка и Шведска понудата и побарувачката на ИТ-кадар се главно избалансирани. Наспроти тоа, Австрија, Швајцарија и Велика Британија бележат релативен вишок работници во овој сектор.

За кои работни места најлесно се наоѓа кадар?

Додека здравството, образованието и ИТ-секторот се соочуваат со недостиг од стручни лица, работодавците многу полесно наоѓаат работници за едноставни физички работи.

Според истражувањето, физичките работници се меѓу најлесно достапните категории вработени во 21 од анализираните земји. Помошниот персонал за подготовка на храна полесно се наоѓа во 17 држави, а работниците за едноставни работни задачи во 16.

Сепак, и тука има разлики. Во Норвешка најтешко се наоѓаат физички работници, во Шпанија недостига помошен персонал за подготовка на храна, а Франција бележи најголем релативен недостиг од работници за едноставни работни задачи.

Резултатите покажуваат дека европскиот пазар на труд се соочува со парадоксална состојба: сериозен недостиг од високообразовани и квалификувани кадри во клучните сектори, додека работници за одредени едноставни занимања се наоѓаат многу полесно.