Додека убедуваат дека примирјето „се уште важи“, преговорите траат – Заливот повторно гори!

Примирјето меѓу САД и Иран е сериозно нарушено по новата ескалација преку ноќ во Ормускиот теснец, каде што американските и иранските воени бродови разменија оган, додека Обединетите Арапски Емирати соопштија дека повторно биле цел на ракетни и беспилотни напади од Иран.

Претседателот на САД, Доналд Трамп, тврди дека примирјето „сè уште важи“, но во исто време му се заканува на Техеран со „многу понасилни“ напади ако не се согласи на нуклеарен договор.

„Примирјето важи. Тоа е на сила“, изјави Трамп за ABC News во телефонско интервју, обидувајќи се да ја намали сериозноста на конфликтот што избувна само неколку недели по договореното прекинување на непријателствата.

Во исто време, тој наведе на мрежата Truth Social дека САД ќе го „уништат Иран многу посилно“ ако Техеран брзо не го потпише договорот.

Според соопштението на американскиот ЦЕНТКОМ, иранските сили испукале ракети, беспилотни летала и испратиле брзи пловила кон американските разорувачи USS „Truxtun“, USS „Rafael Peralta“ и USS „Mason“ додека минувале низ стратешки важниот теснец.

Американците тврдат дека ниеден брод не бил погоден и дека, по пресретнувањето на нападот, биле извршени напади врз иранските воени објекти поврзани со лансирањето ракети и беспилотни летала.

„ЦЕНТКОМ не бара ескалација, но останува подготвен да ги заштити американските сили“, се вели во соопштението на американската војска.

Иранското воено раководство презентирало сосема поинаква верзија на настаните. Техеран тврди дека американските воздушни напади ги погодиле областите на островите Бандар Хамир, Сирика и Кешм, како и танкер кој се приближувал кон Ормускиот теснец.

Иран вели дека одговорил со „реципрочна акција“, таргетирајќи американски воени бродови источно од теснецот и јужно од пристаништето Чабахар.

Иранските медиуми тврдат дека американските бродови претрпеле „значителна штета“, што Вашингтон го негира.

Во исто време, иранската воздушна одбрана беше активирана над Техеран, а државната телевизија IRIB објави експлозии и работа на системи за воздушна одбрана против „непријателски цели“.

Дополнителна загриженост предизвика соопштението на Министерството за одбрана на Обединетите Арапски Емирати, кое потврди дека нивните сили одбиваат нов бран ирански напади со беспилотни летала и ракети. Според достапните информации, се пресретнуваат балистички ракети, крстосувачки ракети и беспилотни летала.

Новата ескалација веднаш ги погоди светските пазари. Цените на нафтата, кои паѓаа во последните денови поради надежите за стабилизирање на ситуацијата, повторно почнаа да растат.

Суровата нафта Брент скокна за повеќе од два проценти утрово и се приближи до цената од 103 долари за барел, додека американската сурова нафта се искачи на околу 97 долари. Инвеститорите стравуваат дека понатамошните конфликти во Ормускиот теснец би можеле сериозно да ги загрозат глобалните резерви на енергија, бидејќи голем дел од светската трговија со нафта поминува низ овој поморски премин.

Американската NBC објави дека Саудиска Арабија одбила да им дозволи на САД да ги користат нејзините бази и воздушен простор за операцијата „Проект слобода“, која требаше да обезбеди воена придружба за танкерите во Ормускиот теснец.

Според медиумските извештаи, Ријад не попуштил дури ни по директните разговори меѓу саудискиот престолонаследник Мохамед бин Салман и Трамп. Овој потег покажува колку се претпазливи земјите од Персискиот Залив од можноста за поширока војна со Иран.

И покрај размената на оган, Вашингтон и Техеран продолжуваат да одржуваат контакт преку посредници од Пакистан.

Трамп тврди дека Иран „во суштина се согласува“ да нема нуклеарно оружје.

„Планот е многу едноставен. Иран не може да има нуклеарно оружје и нема да го има“, рече американскиот претседател.

Сепак, иранските претставници велат дека сè уште не е договорен конечен одговор на американскиот предлог, додека некои членови на иранскиот парламент го нарекуваат американскиот меморандум „список на желби“.

Аналитичарите предупредуваат дека ситуацијата е исклучително нестабилна и дека само неколку нови инциденти се доволни за целосно пропаѓање на прекинот на огнот.