Денес истекува рокот за избор на претседател на Косово, но меѓу партиите во Приштина сè уште нема договор за ова прашање. Доколку денес не се избере претседател, одлуката на Уставниот суд, наложува распуштање на собранието и одржување избори во рок од 45 дена.
Демократската партија на Косово (ПДК) го условува изборот на претседател со усвојувањето на нацрт-амандманите на Законот за Специјализираните совети во второ читање – амандмани што таа ги предложи откако судот ги осуди поранешните лидери на ОВК за воени злосторства.
Вчера демонстранти протестираа во текот на целиот ден пред зградите на собранието и владата, барајќи усвојување на законските амандмани во второ читање, а тие исто така ги блокираа влезовите на собранието, спречувајќи ги пратениците да ја напуштат зградата. Пратениците што се обидуваа да излезат од собранието беа физички принудени да се вратат преку оградата во просторот пред парламентот.
🇽🇰 Tensions escalated in Prishtina after MPs failed to vote on the law opposing the Specialist Chambers in The Hague.
Pro-KLA protesters clashed with police.
Police used tear gas to disperse the crowd and allow lawmakers to leave Parliament. pic.twitter.com/2bGrRUMRh9
— kos_data (@kos_data) October 5, 2026
По вчерашните насилни протести и полициската интервенција со оклопни возила на улиците, ноќта во Приштина помина мирно. Во протестите беа повредени шест полицајци и 11 демонстранти, а три лица беа уапсени. Здружението на ветерани на поранешната „Ослободителна војска на Косово“ ги повика граѓаните денеска да продолжат со протестите. Во меѓувреме, пратениците од Демократската партија и од Алијансата за иднината на Косово ги повикаа Албин Курти и неговата партија да се вратат во Собранието и да гласаат во второ читање за измените на Законот за Специјализираните совети во Хаг.
Измените на споменатиот закон вчера беа усвоени во прво читање, но претседавачот на седницата во Приштина, Албулена Хаџиу, потоа ја прекина седницата. Таа ги информираше пратениците дека одржувањето гласање во второ читање – поради непочитување на задолжителните рокови меѓу двете читања – би претставувало кршење на Уставот и на Деловникот за работа на Собранието.
Поради несогласувањата меѓу пратениците, претходно мирните граѓански протести прераснаа во насилство. На пратениците им беше оневозможено да ги напуштат зградите на Собранието и на владата, а полицијата употреби солзавец за да ги растера демонстрантите.
Ситуацијата не се смири ниту по неколкуте средби меѓу лидерот на движењето „Самоопределување“, Албин Курти, и функционерот на Демократската партија, Бедри Хамза, бидејќи не беше постигнат договор. Курти инсистираше прво да се избере претседател – при што рокот истекуваше на полноќ – додека Хамза бараше измените на Законот за Специјализираните совети да бидат усвоени пред да се разговара за изборот на претседател.
„Во оваа ситуација, ние што имаме совест ги повикуваме да се вратат во Собранието. Да го усвоиме Законот за Специјализираните совети и да се вратиме на државната агенда. Нема логика да се прекинува седницата и пратениците да ја напуштаат салата кога остануваат помалку од 24 часа до истекот на уставниот рок за избор на претседател. Точно е – и јас отсекогаш предупредував на тоа – дека Курти и ’Самоопределување’ ја водат земјата директно кон нови избори“, изјави Рамуш Харадинај од Алијансата за иднината на Косово.
Влора Читаку од Демократската партија на Косово се надоврза на ставот на Харадинај: „Ги повикуваме сите пратеници да се вратат во салата и да гласаат за Законот за специјализираните совети во второ читање. Прашањето за овој закон и прашањето за избор на претседател ги сметам за целосно одвоени процеси. За нас, гласањето за овој закон не е само политичка, туку пред сè национална обврска. Што се однесува до прашањето за претседателот, сметам дека тоа е прашање на политички договор и целосно посебна тема.“
