Аларм од Европа: Еден грам дрога предизвикува илјадници смртни случаи

Европскиот пазар на дрога станува сè посложен и опасен, предупреди Агенцијата за дрога на Европската Унија (EUDA) во својот последен годишен извештај. Анализата, која ги опфаќа сите 27 земји-членки на ЕУ, како и Норвешка и Турција, покажува дека не само што се зголемува достапноста на дроги, туку и нивната јачина, разновидност и непредвидливост.

Особено загрижувачка е појавата на нови синтетички опиоиди, исклучително силни супстанции кои можат да предизвикаат фатални предозирања дури и во многу мали количини.

Извршниот директор на EUDA, Лорин Нолан, предупреди дека само еден грам од некои нови опиоиди е доволен за неколку илјади смртоносни дози.

„Границата помеѓу употреба и предозирање е исклучително тенка, а корисниците често не знаат што всушност земаат“, нагласи Нолан.

Според проценките на агенцијата, најмалку 7.600 луѓе починале од предозирање во Европската Унија во 2024 година, а опиоидите остануваат водечка причина за смртни случаи поврзани со дрога.

Извештајот покажува дека на европскиот пазар секоја недела се појавува нова психоактивна супстанција, наведува „Евроњуз“. Само во 2025 година, за прв пат се регистрирани 50 нови дроги, додека EUDA моментално следи повеќе од 1.050 различни психоактивни соединенија.

Експертите предупредуваат дека оваа динамика им го отежнува работењето на здравствените служби и полициските агенции, бидејќи новите супстанции често се појавуваат побрзо отколку што законодавството може да ги регулира.

Канабисот останува најчесто користената нелегална дрога во Европа, а според проценките на агенцијата, речиси 25 милиони возрасни го користеле во последната година.

Сепак, EUDA предупредува дека и овој пазар значително се променил. Сè повеќе производи со висока содржина на THC, главната психоактивна супстанција во канабисот, пристигнуваат во Европа, вклучувајќи концентрати, екстракти и јастиви производи.

Според Лорин Нолан, некои видови хашиш денес содржат до 33 проценти THC, што го зголемува ризикот од ментални нарушувања, вклучително и психоза кај долгорочните корисници.

Дополнителен проблем се случаите на контаминација на канабис со синтетички канабиноиди и остатоци од пестициди, што може да предизвика сериозни здравствени компликации.

Кокаинот останува голем проблем

Иако во 2024 година беше запленет помалку кокаин отколку претходната година – 330 тони во споредба со 419 тони – бројот на поединечни заплени е зголемен.

Ова укажува на промена во тактиката на шверцерите, кои сè повеќе користат помали пратки за да избегнат откривање. Кокаинот останува една од најпроблематичните дроги во Европа и сочинува околу една третина од сите случаи на луѓе кои бараат третман за зависност.

Поради растечките закани по здравјето и безбедноста, Европската унија ги повика земјите-членки дополнително да инвестираат во системи за следење на пазарот на дрога, превенција и третман на зависност.

Агенцијата нагласува дека е потребен избалансиран пристап за успешно справување со овој проблем, што подеднакво вклучува ограничување на понудата на дрога, намалување на побарувачката и заштита на јавното здравје.

Зголемената јачина на дрогата и појавата на нови супстанции, предупредуваат експертите, претставуваат еден од најголемите предизвици за европските здравствени системи во наредните години.