Супер Ел Нињо носи суши и разорни урагани, што нè очекува до пролет 2027 година

Најновите океанографски извештаи и анализи на климатските модели, ажурирани до 26 август 2026 година, покажуваат дека планетата се приближува кон акутна фаза на една од најсилните епизоди на затоплување на океаните забележани во модерното време.

Американскиот Центар за климатски предвидувања (NOAA) ја зголеми на над 90 проценти веројатноста дека феноменот Супер Ел Нињо ќе го задржи својот „многу силен“ интензитет во текот на целата есен и зима, со директно влијание кое би можело да продолжи и до пролетта 2027 година.

Особено внимание привлекува релативниот океански индекс на Нињо (RONI), според кој постои 69 проценти веројатност тој да достигне или надмине екстремна вредност од +2,5 степени Целзиусови во централниот регион Нињо 3.4.

Доколку прогнозата се оствари, актуелниот феномен би можел по интензитет да ги надмине сите историски епизоди регистрирани од 1950 година наваму, вклучително и познатите сезони 1982/83, 1997/98 и 2015/16.

Океаните достигнуваат рекордни температури

Сериозноста на ситуацијата ја потврдуваат и податоците на европската служба „Коперник“ и Австралиската метеоролошка служба.

Според нивните анализи, просечната температура на површината на светските океани достигнала историски максимум од 21,1 степен Целзиусов. Во источниот дел на Пацификот, сателитските мерења веќе покажуваат позитивни температурни отстапувања од над 2,9 степени во однос на просекот.

Огромната акумулација на топлина во океаните може да има сериозни последици врз глобалното производство на храна, транспортот и временските услови.

Се бележат значителни доцнења во садењето ориз во Југоисточна Азија, загрижувачки недостиг на монсунски врнежи во Индија, како и проблеми со транспортот низ Панамскиот Канал, каде нискиот водостој на езерото Гатун и натаму наметнува ограничувања за преминување на големи товарни бродови.

Обединетите нации и Светската метеоролошка организација (WMO) предупредуваат дека климатскиот систем на Земјата влегува во период на исклучително голема енергетска нестабилност.

Како Ел Нињо ја менува атмосферата?

Под нормални услови, пасатите дуваат од исток кон запад, придвижувајќи ја топлата вода кон Индо-Пацификот и овозможувајќи подигање на студена вода долж бреговите на Јужна Америка.

Со појавата на Ел Нињо, овие ветрови ослабуваат, а силните западни ветрови придвижуваат огромни количини топла вода назад кон источниот Пацифик.

Подводната маса на топла вода се движи како огромен бран, спречувајќи го издигнувањето на студената вода долж бреговите на Перу и Еквадор. На тој начин, површината на океанот акумулира дополнителна топлинска енергија.

Испарувањето и ослободувањето на топлина во атмосферата ги менуваат атмосферските струења, патеките на млазните струи и распоредот на воздушниот притисок на големи делови од планетата.

Последиците можат да бидат суши во Индонезија, Австралија и источна Африка, додека во делови од американскиот континент се зголемува ризикот од силни врнежи, бури и поплави.

Во исто време, условите во Атлантикот можат да бидат понеповолни за формирање урагани, додека централниот и источниот Пацифик може да станат поактивни области за појава на силни тропски циклони.

Разорна поплава во Непал – но не е директно предизвикана од Ел Нињо

Во центарот на вниманието на 26 август се најде и регионот на Хималаите, каде што се случи разорна и ненадејна поплава долж реката Боте Коши, на границата меѓу Тибетскиот автономен регион во Кина и непалската област Расува.

Огромен воден бран, проследен со кал и карпи, се спуштил со голема брзина низводно, погодил планински населби и предизвикал сериозни материјални штети.

Уништени се полициски и царински пунктови, а прекинат е и важен прекуграничен сообраќај.

Водениот бран предизвикал штети и прекини во работата на шест хидроцентрали долж реката Тришули, поради што непалските власти прогласиле максимална готовност во областите низводно.

Според досегашните наоди, катастрофата започнала на голема надморска височина во Тибет, а бран висок меѓу осум и десет метри се формирал за само неколку минути.

Ел Нињо не е директниот виновник

Иако постои тенденција секоја голема хидролошка катастрофа да се поврзува со климатските феномени во Пацификот, во овој случај научните објаснувања упатуваат на поинаков механизам.

Поплавата на реката Боте Коши се поврзува со таканаречениот GLOF феномен – ненадејно излевање на глацијално езеро.

Според досегашните проценки, можен предизвикувач бил ненадеен колапс на дел од мраз или карпа во глацијално езеро, што ја пробило природната брана и ослободило огромна количина вода.

Од климатолошки аспект, Супер Ел Нињо вообичаено има тенденција да ги намалува монсунските врнежи во делови од Јужна Азија, што значи дека директното припишување на поплавата на Ел Нињо би било научно неоправдано.

Сепак, климатските промени имаат значајна долгорочна улога. Глобалното затоплување придонесува за забрзано повлекување на хималајските глечери, нестабилност на снежната и ледената покривка и создавање сè поголем број нестабилни глацијални езера.

Во тој контекст, Ел Нињо може да се гледа како дополнителен фактор во сложениот климатски систем, но непосредниот механизам зад поплавата во Непал е хидролошката и геолошката нестабилност на планинскиот терен.