Вашингтон ги предупреди Украина и европските сојузници дека би можел да ја прекине размената на разузнавачки податоци и да ја стопира набавката на американско оружје за Киев што го финансираат европските земји, доколку украинските сили не ги застанат нападите врз руските енергетски капацитети, објави Си-Ен-Ен (CNN), повикувајќи се на двајца европски функционери.
Предупредувањата беа упатени за време на викендот од Стејт департментот и Пентагон до функционерите во Украина и Европа. Според изворите, американската војска за ова директно комуницирала и со украинските команданти.
Еден американски функционер изјави дека преговарачите од Вашингтон ѝ порачале на украинската страна дека САД обезбедуваат значајна поддршка преку испораки на муниција и разузнавачки податоци, поради што Киев не треба да презема потези што негативно влијаат врз американските потрошувачи.
Втор извор запознаен со случајот потврди дека Вашингтон се заканил со прекин на размената на разузнавачки информации. За заканите за суспензија на разузнавачката соработка и набавката на оружје прв извести „Фајненшл тајмс“. Си-Ен-Ен побара коментар од Белата куќа, Стејт департментот и Министерството за одбрана на САД.
До предупредувањата доаѓа во момент на зголемени тензии меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и украинскиот претседател Володимир Зеленски поради украинските напади врз руските рафинерии.
Трамп веќе подолго време го поврзува растот на светските цени на дизелот со војната меѓу Русија и Украина и инсистира двете страни да ги прекинат нападите врз енергетските капацитети. Врз растот на цените влијаеше и војната на САД со Иран.
Трамп во неделата објави дека Москва и Киев се согласиле на она што го нарече „енергетско примирје“. Според зборовите на извор близок до Зеленски, таквата објава била неочекувана.
„Украина го поддржува примирјето и важно е да го поддржи и Русија. Очекуваме детали од американската страна“, напиша Зеленски на социјалната мрежа Икс по објавата на Трамп.
Европски функционер изјави дека разузнавачката соработка со САД и набавката на американско оружје се „од витално значење“ за Украина. Најавата за можен прекин на таа поддршка ја опиша како „тажен ден“ за Киев и неговите сојузници.
Евентуалното спроведување на американските закани би имало непосредни последици врз одбранбените капацитети на Украина.
Разузнавачките податоци што ги доставуваат САД им помагаат на украинските сили да се заштитат од руските балистички ракети. Тие вклучуваат информации за локациите на лансирните системи, како и за правецот и времето на очекуваните удари.
Прекинот на набавката на оружје преку механизмот PURL, односно Приоритетната листа на украински потреби, најмногу би ги погодил испораките на пресретнувачки ракети за американските системи „Патриот“. Украина веќе се соочува со сериозен недостиг од тие ракети, додека Русија ги засилува нападите со ракети и дронови широм земјата.
Сепак, испораките на оружје за Украина преку механизмот PURL засега продолжуваат, изјави во понеделникот функционер на НАТО.
Вашингтон веќе еднаш ја обличи размената на разузнавачки податоци со Киев, во март 2025 година, по напнатиот состанок меѓу Трамп и Зеленски во Овалната соба. Соработката беше обновена откако Украина, по разговорите во Саудиска Арабија, го прифати американскиот предлог за прекин на огнот.
Новите закани би можеле дополнително да ги влошат односите меѓу Трамп и Зеленски, кои и во претходните денови беа оптоварени со несогласувања.
Двајцата претседатели неодамна се спореа и поради американскиот договор со рускиот претседател Владимир Путин за снабдување на пазарот со руски дизел. Според претходните наводи на американски функционер, украинските напади врз руските рафинерии беа една од причините поради кои Трамп одлучи да го постигне тој договор.
Трамп во саботата изјави дека Украина би требало да добие нов лидер, со што повторно го доведе во прашање останувањето на Зеленски на таа функција.
