Референдумот за пристапување на Исланд во ЕУ ги подели гласачите на 46-46 проценти: Што значи ова за иднината на проширувањето?

Исланд ќе одлучи на 29 август дали да ги обнови преговорите за пристапување во ЕУ, замрзнати во 2013 година, потег за кој Европската комисија се надева дека би можел да даде нов импулс на нејзината забавена политика на проширување.

Референдумот за тоа дали да се отворат преговорите за членство во ЕУ ги подели гласачите речиси подеднакво. Според анкетата на Галуп објавена во август, 46 проценти од граѓаните го поддржуваат и подеднакво се противат на повторното отворање на преговорите, додека осум проценти се неодлучни, пред референдумот на 29 август.

Референдумот е советодавен и сам по себе не одлучува за членството на Исланд во ЕУ. Исланѓаните почнаа да гласаат однапред на 27 јули, а евентуалниот договор за пристапување потоа би бил предмет на втор референдум.

Комесарот за проширување на ЕУ, Марта Кос, изјави дека гласањето за повторно отворање на преговорите дополнително ќе го зголеми импулсот во напорите на Унијата да прими нови членови. Таа за Ројтерс изјави дека референдумот зборува за „растечката привлечност на ЕУ во брзо менувачкиот свет“.

Кос рече дека очекува преговорите да траат помеѓу една и две години, по што членството ќе зависи од нов референдум во Исланд и ратификација во сите 27 земји-членки на ЕУ.

Референдум во Исланд: Гласачите поделени за ЕУ ​​46-46

Дипломатите на ЕУ изјавија за истата агенција дека повторното отворање на разговорите со богатата земја која е релативно лесна за интеграција би можело да помогне во претставувањето на политиката на проширување на гласачите кои се скептични во врска со прифаќањето нови членки. Позитивен исход во Исланд би им го олеснил на скептичните земји „проголтањето на пристапувањето на Црна Гора“, рече еден висок дипломат на ЕУ.

Исланд има население од околу 400.000 жители. Црна Гора, која се надева дека ќе се приклучи во 2028 година, е исто така мала земја, но е значително посиромашна по глава на жител.

Исланд аплицираше за членство во 2009 година, по колапсот на нејзиниот банкарски сектор, и ги отвори преговорите следната година. Централнодесничарската влада го суспендираше процесот во 2013 година, а Рејкјавик го извести Брисел во 2015 година дека повеќе не сака статус на кандидат.

Исланд останува силно поврзан со ЕУ преку Европската економска зона, Шенген зоната за слободно движење и Европската асоцијација за слободна трговија. Членка е на НАТО, нема постојана војска и се потпира на билатерален договор за одбрана со Соединетите Американски Држави.

Рибарството веројатно ќе биде најтешкиот дел од сите обновени преговори. Последователните исландски влади се спротивставија на аранжманите што би вклучувале примена на Заедничката политика за рибарство на ЕУ во исландските води, вклучувајќи систем на квоти и пристап до риболовни подрачја регулирани на ниво на ЕУ.

Кос рече дека ЕУ ќе бара решенија што ги почитуваат специфичностите на Исланд во областите на рибарството и земјоделството, додека инсистира Брисел да не се меша во домашната кампања за референдум.

Министерката за надворешни работи, Торгердур Катрин Гунарсдотир, рече дека НАТО и одбранбениот договор со Вашингтон ќе останат камен-темелник на безбедноста на Исланд, без оглед на исходот од референдумот. Анкетите на јавното мислење продолжуваат да покажуваат дека мнозинството граѓани не го поддржуваат само членството на земјата во ЕУ.