Профитираат од војната и хаосот во Ормутскиот теснец, но има една „финта“!

Како одговор на нападите на САД и Израел што започнаа кон крајот на февруари, Иран го затвори Ормутскиот теснец, предизвикувајќи значително зголемување на цената на нафтата. Од друга страна, Панамскиот канал сега бележи зголемен сообраќај, но и зголемена заработка.

Според заменик-менаџерот на Панамскиот канал, Илја Еспино де Марота, скокот на цените на горивата ја направи Панама попривлечна од кога било, пишува CNN.

„Со повисоките цени на горивата, Панамскиот канал дефинитивно станува попривлечна рута бидејќи е значително пократка“, објасни Еспино де Марота.

Со должина од приближно 80 километри, Панамскиот канал е половина од должината на Суецкиот канал во Египет, долг 193 километри.

Ова зголемување на сообраќајот доаѓа во време кога Панамскиот канал се опоравува од една од своите најлоши кризи. Во текот на 2023 и 2024 година, климатскиот феномен Ел Нињо предизвика екстремна суша што го спушти нивото на водата во езерото Гатун на историски ниско ниво.

Каналот функционира како еден вид „воден лифт“, користејќи систем на брави за подигнување и спуштање на бродови. Без доволно вода, бројот на дневни транзити мораше да се намали од вообичаените 36 на 24. Сепак, невообичаено влажната и сува сезона оваа година им овозможи на околу 40 бродови да поминат низ него дневно, надминувајќи ги дури и нормалните оперативни нивоа.

„Четириесет и еден или 42 транзити дневно не се одржливи на долг рок, но можеме континуирано да одржуваме околу 38 транзити, што ги задоволува потребите на индустријата“, рече Еспино де Марота.

Кога беше прашана од каде доаѓаат новите корисници на каналот, заменик-директорката рече дека нема прецизни бројки.

„Јасно е дека нè користат како алтернативна рута на онаа што ја користеа претходно“, рече Еспино де Марота.

Иако Ормутскиот теснец често се поврзува исклучиво со нафта, тој е критична точка за течен природен гас (LNG). Една петтина од светската трговија со енергетски производ поминува низ ова тесно грло. Со блокирањето на преминот од страна на војната, цените на превозот за американскиот LNG се зголемија четирикратно, а фокусот на пазарот нагло се префрли кон Азија.

Азиските земји, кои добиваат 80% од своето гориво преку Ормуз, очајно бараат алтернативни извори. Веќе има пренасочување на американските гасни товари од Европа кон Азија, при што Панамскиот канал игра главна транзитна улога.

Кога беше прашана за можноста азиските купувачи да го користат Панамскиот канал за транспорт на течен природен гас (ТПГ), Еспино де Марота рече дека каналот навистина би можел да преземе дел од таа работа.

„Но, не смееме да ја заборавиме моменталната ситуација меѓу Русија и Европа“, рече таа, осврнувајќи се на војната во Украина. „Затоа е попрофитабилно за Соединетите Американски Држави да испраќаат течен природен гас од Источниот брег во Европа.“

Сепак, со ескалацијата на конфликтот и зголемувањето на ограничувањата во Ормутскиот теснец, администраторката изрази увереност дека Панамскиот канал е подготвен да се справи со поголем дел од светскиот сообраќај на гориво.