„Њујорк тајмс“: Рубио управува со Венецуела

Според „Њујорк тајмс“ (NYT) врз основа на повеќе од десетина соговорници од Вашингтон и Каракас, американскиот државен секретар Марко Рубио стана клучна фигура во управувањето со Венецуела по апсењето на соборениот претседател Николас Мадуро, со значително влијание врз финансиите, енергијата и политичките одлуки на земјата.

Во шесте месеци откако американските сили ја спроведоа операцијата за апсење на Мадуро, Рубио стана де факто највлијателниот американски функционер во земјата, до степен што не е виден откако Пол Бремер го водеше окупираниот Ирак во 2003 година, според весникот.

Според повеќе од десетина функционери и луѓе блиски до владите на САД и Венецуела, Рубио сега има клучно влијание врз финансиите на Венецуела, распределбата на природните ресурси и работата на владата.

Иако лично не ја посетил Венецуела откако ја презел контролата врз ситуацијата, Рубио наводно е вклучен во секојдневното управување на земјата и одржува близок контакт со Делси Родригез, поранешната потпретседателка на Мадуро, која сега е вршител на должноста претседател со поддршка на Вашингтон.

Двајцата, според весникот, комуницираат на шпански преку апликацијата WhatsApp, разменувајќи пораки, поздрави и фотографии.

Сепак, односот меѓу Рубио и Родригез не е рамноправно партнерство, туку, како што забележува „Њујорк тајмс“, е пример за политиката на администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп во која САД ја користат својата моќ без да ги земат предвид прашањата за суверенитетот и меѓународното право. Особено значаен аспект на влијанието на САД е контролата врз приходите на Венецуела.

Според весникот, Министерството за финансии на САД добива приходи од поголемиот дел од венецуелскиот извоз, а потоа ги враќа на венецуелската влада преку банкарскиот систем под услови утврдени од Вашингтон.

Таквиот систем, објаснува „Њујорк тајмс“, му овозможил на Рубио да спречи некои форми на корупција, но во исто време ја зголемил зависноста на венецуелската влада од одлуките на САД. Рубио, исто така, го надгледува спроведувањето на американските санкции против Венецуела, одлучувајќи кои компании можат да работат во земјата и под кои услови, а исто така работел и на промена на политиката во нафтениот сектор и зголемување на присуството на американските компании.

Според весникот, Делси Родригез се консултира и со Рубио за кадровски одлуки, првенствено во врска со назначувањата во одбранбениот сектор.

По апсењето на Мадуро на 3 јануари, Рубио разговарал по телефон со Делси Родригез и, на шпански јазик, ѝ кажал дека, според изворите, таа имала избор помеѓу соработка со САД или поширока воена акција што би можела да биде насочена кон инфраструктурата, воените бази и високите функционери.

По преговорите, Родригез се согласил да соработува. Рубио го добил прекарот „крал регент“ меѓу американските функционери, по титулата што ја имале моќните владетели на Шпанската империја пред независноста на Венецуела во 19 век. Додека Родригез формираше нова влада, Рубио учествуваше во изборот на клучниот персонал и го охрабри отстранувањето на семејството и бизнис сојузниците на Мадуро, пишува NYT, додавајќи дека Рубио претходно го отфрлил барањето на Родригез за поголема финансиска независност и укинување на економските санкции врз Каракас.

Вашингтон, според весникот, влијаел и врз венецуелските власти да ги предадат лицата што ги бара американската правда.

Во февруари, Алекс Сааб, милијардер близок до Мадуро, беше уапсен, а подоцна екстрадиран во САД. Според весникот, Вашингтон влијае и врз јавните настапи на Делси Родригез.

Кога венецуелскиот министер за надворешни работи Иван Хил објави изјава во која го осудува нападот на САД врз Иран, администрацијата на Трамп побара од Родригез да ја отстрани изјавата, што тој го стори неколку часа подоцна.

Според весникот, ова ефикасно потврди дека Венецуела повеќе не ја спроведува својата надворешна политика самостојно. Според „Њујорк тајмс“, кој ќе ја води земјата на долг рок останува нејасно, а најпопуларната опозициска политичарка, Марија Корина Мачадо, останува силна фигура, но има противници меѓу безбедносните и воените структури, поради што Рубио одлучи да соработува со Родригез.