Напаѓачот е во притвор во Саудиска Арабија – мотивот за драмата на летот за Дубаи сè уште е непознат!

Патниците од летот на „Флајдубаи“ од Дубаи до Тел Авив – кој изврши итно слетување во Саудиска Арабија по инцидент во пилотската кабина – пристигнаа во Израел со заменски лет. Осомничениот копилот е во притвор, а повредениот пилот добил медицинска помош, но мотивот за нападот не е официјално утврден.

Додека саудиските власти ги истражуваат настаните од летот, инцидентот покрена голем број безбедносни и дипломатски прашања. Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху не ја исклучи можноста за тероризам, додека израелските власти го опишаа нападот како следен по шемата „во стилот на 11 септември“.

Според израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, копилотот го избодел пилотот (капетанот) во пилотската кабина и – како што рече тој – веројатно се обидел да го собори авионот. Патниците и еден член на екипажот го совладале напаѓачот, додека другите пилоти на „Флајдубаи“ што патувале со авионот го спуштиле авионот. Американската телевизиска мрежа Си-Би-Ес го идентификува Асаф Раџуан како еден од патниците што се соочиле со напаѓачот во пилотската кабина.

„Флајдубаи“ потврди само дека „се случила расправија во пилотската кабина“ и дека контролата врз авионот била „успешно обезбедена од членови на екипажот на „Флајдубаи“ што патувале со летот, а кои не биле на должност“. Авиокомпанијата изјави дека причините и мотивите остануваат непознати и повика на „прерани шпекулации“. Подоцна истата вечер, компанијата ги суспендираше сите летови до и од Израел во исчекување на истрагата.

Нетанјаху изјави дека главниот пилот, и покрај повредите, ги спасил животите на 174 лица, меѓу кои и 27 деца. Изворите даваат различни податоци за бројките, кои се движат од околу 150 луѓе – како што утринава објави Би-би-си – до „околу 180 патници“, според „Вашингтон пост“. Повредениот пилот е државјанин на Индија, Смит Мачар, додека израелските власти наведуваат дека осомничениот копилот е државјанин на Оман.

Осомничениот бил уапсен по слетувањето и е подложен на испрашување од страна на саудиските власти. Израелските власти инцидентот го опишуваат како обид за терористички напад, додека „Флајдубаи“ (Flydubai), Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати не наведоа конкретен мотив. Засега, мотивот сè уште не е официјално утврден.

Случајот покрена и дипломатско прашање, со оглед на тоа што Израел и Саудиска Арабија немаат воспоставено дипломатски односи. Според Ројтерс и Си-ен-ен, Ријад го одбил барањето на Израел да испрати сопствен авион за да ги преземе патниците. Како резултат на тоа, патниците биле превезени во Израел со авион на „Флајдубаи“, по задржувањето во Табук кое, според различни извори, траело меѓу шест и осум часа.

Пад од неколку илјади метри и сигнал за киднапирање

Летот FZ1073 полета од Меѓународниот аеродром во Дубаи во 07:05 часот по локално време, искачувајќи се на височина од над 10.000 метри.

Околу 09:20 часот (локално време во Саудиска Арабија и Израел), авионот ненадејно почна да губи височина, потоа нагло се искачи, пред повторно стрмоглаво да се спушти. Во рок од околу две минути, авионот се спушти од височина од приближно 10.000 метри на нешто повеќе од 5.000 метри.

Во 09:28 часот, додека леташе долж саудиско-јорданската граница, беше емитуван транспондерскиот код „7700“ – кој означува општа вонредна состојба.

Во 09:35 часот, кодот беше променет во „7500“ – меѓународниот сигнал за незаконско мешање или можно киднапирање – по што авионот накратко навлезе во јорданскиот воздушен простор пред да се сврти назад кон Саудиска Арабија.

Аеродромот во Табук извести дека екипажот набрзо побарал принудно слетување, а авионот слетал на Меѓународниот аеродром „Принц Султан бин Абдулазиз“ во Табук во 09:45 часот по локално време. Израел подигна борбени авиони по предупредувањето за киднапирање, но тие не го напуштија израелскиот воздушен простор откако стана јасно дека авионот се свртел кон Саудиска Арабија.

Што се случи во пилотската кабина и како заврши летот

Според Нетанјаху, копилотот го избодел пилотот додека авионот се приближувал кон Израел. Израелски официјални лица и сведоци изјавија дека ранетиот пилот успеал да ја отвори вратата од пилотската кабина. Стоматологот Шота Мусаев, кој бил во авионот, за Си-Ен-Ен изјави дека за време на нападот побрзал кон пилотската кабина и го затекнал напаѓачот на подот, врз пилотот, како го прободува. Мусаев тврди дека го совладал напаѓачот користејќи кабли од слушалки и пластични стеги, а потоа му пружил помош на ранетиот пилот.

Официјално не беше соопштено кој точно го приземјил авионот. Патникот Алмог Итали за Би-Би-Си изјави дека авионот го стабилизирале и приземјиле двајца резервни пилоти – од кои едниот бил Британец – кои требало да го управуваат следниот лет. Израелските медиуми пренесоа спротивставени информации, според кои пилотите биле Русин и Украинец, или, пак, пилот од Јужна Африка и еден од Нов Зеланд.

По слетувањето, патниците се симнаа од авионот и чекаа во терминалот на аеродромот во Табук. Саудискиот медицински персонал им пружи прва помош на патниците; на видео-снимка што кружи на социјалните мрежи се гледа како тие аплаудираат и пеат додека авионот слетуваше. Аеродромот во Табук соопшти дека капетанот и копилотот биле пренесени во болница поради повреди и двајцата се во стабилна состојба.

Израел побара дозвола да испрати воен авион за да ги преземе патниците, а – според Си-Ен-Ен – се разгледуваше и опцијата за испраќање цивилен авион. Откако Саудиска Арабија ги одби овие барања, „Флајдубаи“ (Flydubai) испрати два заменски авиона во Табук, а тие слетаа на аеродромот „Бен Гурион“ со патниците во вечерните часови.

Реакции од Израел, ОАЕ и авиокомпанијата

Нетанјаху го опиша настанот како „многу сериозен безбедносен инцидент“, нареди заострување на безбедносните мерки за израелските и странските авиокомпании што летаат кон Израел и ги предупреди безбедносните служби да се подготват за „можни дополнителни закани“. Израелски безбедносен претставник изјави за Си-Би-Ес (CBS) дека властите истражуваат дали станува збор за обид за напад „според моделот на 11 септември“ и дали напаѓачот дејствувал сам. Министерот за одбрана Израел Кац го опиша инцидентот како „обид за џихадистички терористички напад, спречен само благодарение на херојството на неколку израелски патници кои упаднаа во пилотската кабина, го совладаа терористот и со сопствени сили ја вратија контролата врз авионот“. Еден Бар-Тал, генерален директор на израелското Министерство за надворешни работи, им рече на амбасадорите дека ова е „обид за терористички напад врз Израелците, Обединетите Арапски Емирати и Абрахамовиот договор.

Неколку клучни прашања остануваат неодговорени. Мотивот на напаѓачот, начинот на кој оманскиот државјанин бил назначен за летот до Израел и прашањето кој ќе ја води истрагата – или дали Израел ќе учествува во неа – не се официјално потврдени.

Флајдубаи објави дека ќе го разгледа прекинот на летовите до Израел штом ќе бидат достапни повеќе информации, а официјалните наоди на саудиските, емиратските и израелските истражители сè уште не се објавени. Исто така, нема информации во врска со точното оружје што е употребено за напад врз пилотот или како тоа се пробило во пилотската кабина.