Можат ли сега демократите да го отповикаат Трамп?

По големата победа на изборите во САД, Демократите обезбедија мнозинство во двата дома на Конгресот, што им овозможува да покренат нова постапка за отповикување (импичмент) против претседателот Доналд Трамп. Сепак, иако ги имаат гласовите за негово отповикување, за негово реално отстранување од функцијата би била потребна значително поголема поддршка од обично мнозинство во Сенатот, пренесува Index.hr.

Трамп беше предмет на постапка за отповикување двапати за време на неговиот прв претседателски мандат, но Сенатот го ослободи од обвиненијата во двата наврати. Нова постапка би претставувала трет таков случај во неговата политичка кариера, а Демократите веќе размислуваат за започнување истраги против неговата администрација.

Како можат Демократите да го отповикаат Трамп?

Уставот на САД предвидува дека претседателот може да биде отповикан поради велепредавство, поткуп или други тешки кривични дела и прекршоци. Процесот започнува во Претставничкиот дом, каде што обично мнозинство е доволно за усвојување на обвиненијата за отповикување. Бидејќи Демократите освоија мнозинство во Претставничкиот дом, тие можат да гласаат за отповикување без поддршка од Републиканците, под услов нивните претставници да останат обединети. Сепак, новото мнозинство стапува на должност дури на 3 јануари 2027 година; затоа, тие не можат самостојно да иницираат и спроведат такви постапки пред тој датум.

Важно е да се разбере дека, во рамките на американскиот политички систем, отповикувањето не резултира автоматски со отстранување на претседателот од функцијата. Со гласањето за отповикување, Претставничкиот дом всушност поднесува официјални обвиненија против претседателот, за кои потоа одлучува Сенатот.

За отповикување на Трамп се потребни 67 сенатори

Сенатот одлучува дали претседателот ќе биде прогласен за виновен и отстранет од функцијата, а за таква одлука е потребно двотретинско мнозинство од сенаторите што учествуваат во гласањето. Доколку се присутни сите сто сенатори, потребни се најмалку 67 гласа.

Демократите обезбедија мнозинство во Сенатот, но го немаат потребното двотретинско мнозинство. Следствено, за да го отстранат Трамп, би морале да придобијат значителен број републикански сенатори – што претставува и најголема пречка за негово отстранување од функцијата.

Доколку Сенатот не успее да го собере потребниот број гласови, Трамп останува претседател и продолжува да ги извршува своите должности. Токму тоа се случи и по двете претходни постапки за отповикување. Меѓутоа, доколку Сенатот го прогласи Трамп за виновен, тој ќе ја изгуби претседателската функција. На негово место ќе дојде потпретседателот Џ. Д. Венс, кој ќе стане претседател на Соединетите Држави и би можел да продолжи со голем дел од политичката агенда на Трамп сè до крајот на мандатот, на 20 јануари 2029 година.

Дали демократите навистина ќе се обидат да го отповикаат Трамп?

Демократската партија е поделена околу тоа дали повторно да се обиде да покрене постапка за отповикување на Трамп. Некои законодавци тврдат дека постојат сериозни основи за започнување на процесот, додека други предупредуваат дека таков обид – со оглед на недоволното поддршка во Сенатот – би бил политички залуден.

Демократскиот конгресмен Џејми Раскин изјави дека, за време на својот втор мандат, Трамп направил бројни прекршувања кои би можеле да послужат како основа за отповикување. Тој особено го истакна преземањето овластувања од страна на претседателот, кои според Уставот му припаѓаат на Конгресот.