Климатската закана повеќе не е иднина: Сушите и недостигот на вода ја менуваат Европа

Сè поизразените суши, опаѓањето на нивото на реките и намалувањето на земјоделските приноси се шират надвор од Медитеранот, што претставува сериозен предизвик за европските власти. Европската агенција за животна средина (ЕЕА) предупредува дека одложувањето на адаптацијата кон климатските промени ќе доведе до значително повисоки трошоци и потесен простор за маневрирање за владите во наредните децении.

Екстремните жештини и недостигот на вода би можеле фундаментално да го променат земјоделството во делови од Европа. Некои култури во најсушните области на Медитеранот едноставно повеќе нема да бидат одржливи, предупреди извршната директорка на ЕЕА, Лина Јле-Мононен, во интервју за Европскиот весник (ENR).

– Некои земјоделски култури повеќе нема да можат да растат, особено во најсушните делови на Медитеранот и јужна Европа. Покрај тоа, поинтензивното наводнување нема да биде решение поради зголемениот недостиг на вода, а некои земјоделски области во Европа би можеле трајно да ја изгубат својата намена – нагласи Јле-Мононен.

Безбедноста на храната е исто така во опасност оваа зима

Летото е зад нас, кое, според шефот на ЕЕА, понуди „најјасна можна презентација“ за тоа што ја чека Европа.

– Тешките суши го нарушија земјоделството, транспортот и енергетската инфраструктура. Исто така, бевме сведоци на топлотни бранови кои имаа огромни последици врз инфраструктурата, но и врз здравјето и благосостојбата на луѓето. Жетвата доцни и дава помали приноси, поради што веќе би можеле да се соочиме со проблеми во снабдувањето со храна оваа зима – предупредува Јле-Мононен.

Последиците повеќе не се однесуваат само на традиционално сушниот југ. Украина и Унгарија беа силно погодени од сушата оваа година, додека невообичаено суви услови беа забележани во Велика Британија и Финска.

Иако северот на Европа може да стане погоден за одгледување на некои нови култури, ова нема да биде ни приближно компензација за штетата предизвикана од честите суши, поплави и екстремни временски настани во остатокот од континентот.

Долгорочните инвестиции се неопходни

Шефот на ЕЕА остро ја критикуваше кратковидоста на европските политичари, повикувајќи ги да гледаат подалеку од следните избори и да ги земат предвид климатските ризици во следните 10, 20, па дури и 50 години.

– Краткорочното размислување нема да ни помогне. Адаптацијата кон климатските промени повеќе не смее да биде опција со која се справуваме само кога ќе останат пари во буџетот. Штетите веќе се случуваат, а многу од нив можеа да се избегнат со претходни инвестиции – рече таа.

Нејзините предупредувања се потврдуваат со податоците на Заедничкиот истражувачки центар на ЕУ, кој бележи суша во дури половина од териториите на Европската Унија и Велика Британија. Според проценките на ЕЕА, дури 80 проценти од сите земјоделски загуби во ЕУ се предизвикани од суша (54%), обилни дождови (21%), мраз (16%) и град (9%).

Во зависност од проценките за порастот на глобалната температура, годишните трошоци за адаптација во секторите за транспорт, енергија и земјоделство до 2050 година ќе изнесуваат помеѓу 53 и 137 милијарди евра годишно. Затоа Европа мора истовремено да работи на два фронта: да ги намали штетните емисии, но и брзо да се подготви за последиците кои се веќе неизбежни, пишува ENR.