среда, септември 9, 2026
Дома БАЛКАН Директорката на ММФ: Во Рим ќе биде отворен центар за помош на...

Директорката на ММФ: Во Рим ќе биде отворен центар за помош на Западен Балкан

34

Управната директорка на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), Кристалина Георгиева, денес во Брисел изјави дека проширувањето на Европската Унија (ЕУ) е повторно на агендата, што ќе им користи на ММФ, како и на постојните и идните членки на ЕУ, и додаде дека наскоро во Рим се отвора центар за Западен Балкан и Молдавија – Центарот за техничка помош на Југоисточна Европа (SEETAC).

„Воодушевени сме што проширувањето е повторно на агендата на ЕУ, а многу земји сакаат да се приклучат во наредните години. Ова е исклучително позитивно. Во ММФ ги видовме огромните придобивки од проширувањето, и за новите и за постојните членки на ЕУ. Всушност, можеме да кажеме дека проширувањето го активира моторот на конвергенција, што е, според мене, најважниот изум на 20 век“, рече Георгиева во Центарот за студии за европска политика (CEPS) во Брисел.

Во центарот, таа презентираше нов извештај за пристапувањето во ЕУ и Западен Балкан, во кој се наведува дека членството во ЕУ нуди единствена можност за забрзување на растот и зголемување на животниот стандард за земјите-кандидатки.

„Денес, лансираме нов документ кој се фокусира конкретно на Западен Балкан и Молдавија, земји во процес на пристапување кои делат одредени економски карактеристики. Во исто време, ја препознаваме важноста на континуираната ангажираност со други земји кои сакаат да се приклучат, вклучително и Украина“, рече Георгиева.

Таа додаде дека ММФ им помага на сите овие земји преку совети за политики и развој на капацитети.

Според неа, за неколку недели, со поддршка на развојните партнери (Италија, Европската комисија, Грција и Луксембург) и земјите кориснички, ММФ ќе отвори нов центар за развој на капацитети во Рим за Западен Балкан и Молдавија – Центарот за техничка помош на Југоисточна Европа (SEETAC).

SEETAC ќе се придружи на друг центар на ММФ во Виена кој обезбедува обука за земји како Украина. Заедно, овие центри на ММФ ја надополнуваат работата на Украинскиот инструмент за развој на капацитети, како и програмата на ММФ за Украинскиот инструмент.

„За мене, проширувањето е повеќе од политичко прашање. Тоа е лично. Растејќи во Бугарија, ја знам можноста што ја носи европската интеграција. Бидејќи пристапувањето кон ЕУ го направи животот опипливо подобар за луѓето од мојата земја“, рече Георгиева.

Најголемиот бран на проширување досега се случи во 2004 година, по што следеше проширувањето во 2007 година. Глобалниот раст достигна 5,3 проценти во 2004 година. Трговијата беше во подем, а глобалните синџири на снабдување стануваа поинтегрирани, во голема корист на европските фирми.

„Се предвидува дека глобалниот раст оваа година ќе биде околу 3 проценти. Трговските бариери и геополитичките тензии се високи и се зголемуваат, а Европа се соочува со значителни демографски и фискални притисоци. Доколку добро се спроведе, проширувањето на ЕУ може да обезбеди многу потребен поттик за растот во Европа – и за земјите-кандидатки и за постојните членки“, рече таа.

Георгиева рече дека светот станува сè потешко место, а проширувањето и продлабочувањето на единствениот пазар на ЕУ ќе ја направи Европа посилна и поотпорна.

За проширувањето да го зголеми животниот стандард, рече таа, тоа навистина мораше да се направи добро – земјите-кандидатки мораа да спроведат смели домашни реформи, а ЕУ мораше да обезбеди разумна поддршка.

Земјите-кандидатки имаат корист од приклучувањето кон ЕУ бидејќи одговорот лежи во голема мера во поголемата продуктивност. Продуктивноста сочинува околу две третини од вкупното зголемување на приходите од пристапувањето, рече таа.

Но продуктивноста не доаѓа магично со членството во ЕУ. Таа мора да се заработи. Таа доаѓа кога локалните и странските инвеститори и бизниси гледаат нови можности во земјите-пристапнички. Таа се јавува кога фирмите иновираат, инвестираат и се натпреваруваат, додаде директорката на ММФ.

Георгиева нагласи дека земјите-кандидатки треба ефикасно да го спроведат acquis-то на ЕУ и да избегнат празнини и непотребни прилагодувања или пречекорувања, бидејќи тоа ги намалува придобивките од интеграцијата.

„Но, ЕУ има и многу работа да направи. Придобивките од пристапувањето ќе бидат поголеми – за сите – ако единствениот пазар стане подлабок и понепречен. Проширувањето и продлабочувањето на единствениот пазар треба да се гледаат како комплементарни – поголема Европа може да биде посилна Европа – но многу повеќе ако е поинтегрирана Европа“, додаде Георгиева.

ИЗДВОЕНИ