Авион што летал од Белград кон Москва синоќа бил вратен на аеродромот „Никола Тесла“ поради Александар Вулин, кој бил патник на летот; според достапните информации, тој не поминал низ безбедносна проверка.
Како што вчера соопштија од авиокомпанијата „Ер Србија“, постапувајќи според добиените насоки и сите важечки безбедносни прописи, била донесена одлука авионот да се врати во Белград за целосно да се спроведат сите неопходни процедури.
Иако самиот Вулин синоќа се осврна на ситуацијата, опишувајќи ја како „обид за политичка пресметка“, извори за дневниот весник „Данас“ наведуваат дека, доколку се потврди оти тој ја заобиколил безбедносната проверка, тоа претставува пропуст од страна на аеродромот. Истовремено, тие посочуваат дека останува нејасно како воопшто дошло до ваков случај.
Новинарот Жељко Вељковиќ, кој дваесет години известува за секторот на воздухопловството, го опишува инцидентот со авионот во кој се наоѓал Вулин како неверојатен.
„Мислам дека вакво нешто никогаш претходно се нема случено. Клучно е да се утврди како дошло до ова. Како е можно патник да помине без безбедносна проверка? Тоа е незамисливо. Во текот на дваесетте години колку што следам воздушен сообраќај, не знам за случај патник да се качил во авион без да помине низ безбедносна проверка“, вели Вељковиќ. Тој нагласува дека станува збор за безбедносен пропуст од највисок степен, бидејќи патникот можел да биде кој било, на пример, некој што би можел да внесе бомба во авионот. „Во моментов, некои го фалат човекот што раководи со аеродромот, додека други, како што се членовите на Прогресивната партија, го критикуваат. Како и да е, ова е пропуст на службата со која тој раководи; не станува збор само за грешка на некој случаен оддел. Клучното прашање е: кој му овозможил на Вулин да ги заобиколи безбедносните проверки и зошто воопшто би бил изземен од нив? Особено е нејасно зошто се случило ова, со оглед на тоа што дополнителната проверка покажала дека тој не носел ништо сомнително“, истакнува Вељковиќ.
Ова не е прв безбедносен пропуст на аеродромот во текот на изминатата година; имало неколку слични инциденти, иако ниту еден не бил толку сериозен како овој, пишува Данас.
„Пред околу еден месец имавме ситуација кога сите патници на аеродромот мораа повторно да поминат низ безбедносна проверка, бидејќи еден патник влегол во транзитната зона без да биде прегледан. Ова укажува на тоа дека нешто сериозно не е во ред на аеродромот ’Никола Тесла‘. Станува збор за повторувачки, значителни безбедносни пропусти“, објаснува тој.
Тој додава дека разликата овој пат е во тоа што патникот навистина се качил во авионот. Во минатото имало случаи кога била нарушена таканаречената „стерилна зона“ – што значи дека патник влегол во транзитната зона на аеродромот без да помине низ безбедносна проверка – но тоа не отишло дотаму што лицето да се качи во авион.
„Колку што знам, ова е првпат да се случи вакво нешто. Ги немаме одговорите на клучните прашања. Можно е во ова да била вмешана и полицијата. На пример, началникот на граничната полиција на аеродромот е прилично контроверзна личност. Иако станува збор за кадри на СНС, во моментов не би сакал да шпекулирам. Од процедурален аспект, ова е скандал“, нагласува Вељковиќ.
Сепак, Вељковиќ напоменува дека е значајно што, откако бил откриен пропустот, со ситуацијата се постапило правилно: авионот бил вратен, преместен на посебно изолирано место, а сите патници повторно поминале низ безбедносна проверка.
„Тоа беше во согласност со утврдените процедури. Сепак, не можеме да ги пофалиме за ова, бидејќи тие само го поправале сопствениот пропуст. Во овој момент, не знаеме точно како или зошто се случило ова. Не знаеме дали Вулин бил спроведен покрај пунктот за безбедносна проверка. Безбедносната проверка – или ’контролата против саботажи‘ – е процесот низ кој сите поминуваме на аеродромот: вадење на ремените, ставање на личните предмети во скенер и поминување низ детектор за метал“, објаснува Вељковиќ.
Според соговорникот, јасно е дека задолжителната процедура не била целосно спроведена – или самиот Вулин ја заобиколил личната безбедносна проверка, или пак неговиот рачен багаж не бил скениран. „Исто така, можно е да се случиле и двете работи. Може да станува збор само за пропуст од страна на аеродромот; нема никој друг што е одговорен за спроведување на такви проверки. Вината е кај аеродромот, а не кај авиокомпанијата. Со оглед на она што оттогаш се појави во медиумите, може да се разговара за различни толкувања и потенцијални политички мотиви. Сепак, уште од утринава разговарам со луѓе за ова и не ми е јасно која би била целта на евентуалното „подметнување“ – како што сега се сугерира во одредени политички реакции. Што би се постигнало со тоа? Да се покаже дека некој е способен да направи нешто? Тоа ми изгледа целосно бесмислено“, оценува Вељковиќ.
Лука Поповиќ, уредник на порталот „EX-YU Aviation News“, истакнува дека засега сè останува во доменот на шпекулациите, бидејќи нема потврдени детали за тоа што точно се случило.
„Патниците кои летаат за Русија минуваат низ две безбедносни проверки. Поради ситуацијата во Русија и зголемените безбедносни мерки, тие прво поминуваат низ стандардна контрола, а потоа следи уште една проверка непосредно пред качувањето во авионот. Врз основа на она што може да се заклучи, Вулин не поминал на една или повеќе од овие проверки, поради што авионот бил вратен“, објаснува Поповиќ.
Тој додава дека, во принцип, ова е стандардна процедура – кога авионот ќе се врати, сите патници и нивниот багаж мора повторно да бидат проверени пред авионот повторно да полета.
„Ако навистина се случило патник да стигне до авионот без да помине низ задолжителната безбедносна контрола, тогаш тоа претставува пропуст од страна на аеродромот. Во последните неколку години, на аеродромот „Никола Тесла“ имаше неколку слични инциденти – поточно, пропусти на аеродромската служба за безбедност. Пред помалку од еден месец се случи инцидент при кој транзитните патници и патниците што заминуваа се измешаа, што наложи евакуација на целиот аеродром“, наведува Поповиќ.
Нашиот извор напоменува дека му е сосема неверојатно и несфатливо како Вулин успеал да ја заобиколи безбедносната контрола. „Токму поради тоа, не можам со сигурност да тврдам дека ова е навистина причината поради која авионот бил вратен. Што се однесува до патниците со дипломатски пасоши, не можам со сигурност да кажам дали законот предвидува некакви исклучоци од стандардните безбедносни процедури. Претпоставувам дека и тие мора да поминат низ безбедносна контрола, без оглед на тоа што поседуваат дипломатски пасош. Речиси сум сигурен дека е така. Понатаму, дури и ако Вулин го користел ВИП-терминалот – како што се шпекулира – и таму постои безбедносна контрола. Според тоа, користењето на ВИП-терминалот само по себе не значи дека патникот може да ги избегне безбедносните проверки“, заклучува Поповиќ.












