Се подготвува „Нирнберг на 21 век“: Како ќе му се суди на Путин?

Украина подготвува терен за формирање на специјален меѓународен суд кој би ги гонел Владимир Путин и највисокото руско политичко и воено раководство поради започнување на војната. Ова е иницијатива која сè повеќе се споредува со Нирнбершкиот процес, а за нејзината важност зборуваше портпаролот на украинското Министерство за надворешни работи, Георги Тихи, во интервју за United24media.

„Ако е извршено злосторство, тоа мора да биде казнето. Или живееме во свет на правила или во свет на беззаконие“, порача Тихи во едно интервју.

Како што објаснува, целта е да се формира „ад хок“ трибунал, во соработка со Советот на Европа, кој би се занимавал со „злосторството агресија“ – односно со одлуката за започнување на самата војна.

За разлика од Меѓународниот кривичен суд, кој ги гони воените злосторства и злосторствата против човештвото, овој суд би го таргетирал политичкото и военото раководство одговорно за инвазијата на Украина.

„Ова е злосторството што ги започна сите други. Без него, немаше да има други злосторства“, истакна Тихи, нарекувајќи го „мајка на сите злосторства“.

Според Тихи, 24 земји се приклучиле на проектот и се очекува негово проширување. Европската Унија затоа ги обезбедила почетните средства за организацијата.

„Ова не е симболика – ова е вистински и веќе започнат процес“, нагласи тој.

Хаг се споменува како можно седиште на трибуналот.

Една од клучните дилеми беше дали судењето може да се одржи без физичко присуство на обвинетите. Најдено е решение – судењата ќе можат да се спроведуваат во отсуство.

„Правдата мора да се спроведе, дури и ако обвинетите не се физички присутни“, рече Тихи.

Ова значи дека пресудите би можеле да се донесат и против службени лица кои се во Русија.

Украина јасно вели дека прашањето за одговорноста нема да биде предмет на политички преговори.

„Нема да има амнестија за руски криминалци“, истакна Тихи, додавајќи дека правдата е клучен дел од секое идно мирно решение.

Кој би можел да биде на обвинителната клупа?

Иако фокусот е на руското раководство, потенцијалните обвиненија би можеле да вклучат и претставници на држави кои ја поддржуваат Москва, како што се Белорусија, Иран и Северна Кореја.

Се работи за сите оние кои, според украинската гледна точка, учествувале во планирањето или спроведувањето на агресијата.

Тихи, исто така, потсетува дека Нирнбершкиот процес бил подготвен и пред крајот на војната.

„Луѓето веќе работеа на судот тогаш, додека војната сè уште траеше. Тие не беа сонувачи, тие знаеја дека без одговорност нема иднина“, рече тој.

Идејата за трибунал за Украина се појави на почетокот на руската инвазија во 2022 година, а клучниот политички чекор беше направен во 2025 година во Лавов, кога европските министри дадоа зелено светло за проектот.

За Украина, овој трибунал не е само правно прашање, туку и основа на идниот меѓународен поредок.

„Без одговорност, нема праведен мир“, заклучи Тихи, а пренесува Тпортал.хр