„Пука“ меѓу Трамп и Нетанјаху: Дали Америка се обидува да ја запре војната?

На прв поглед, се чини дека односите меѓу Доналд Трамп и Бенјамин Нетанјаху остануваат силни и стабилни, но неодамнешните настани покажуваат дека се повеќе се појавуваат сериозни несогласувања меѓу Вашингтон и Тел Авив кога станува збор за Иран и понатамошниот тек на војната на Блискиот Исток. Иако САД и Израел се традиционални сојузници, се чини дека нивните интереси не се совпаѓаат целосно во моментов, особено кога станува збор за прашањето за продолжување на конфликтот или обид за постигнување политички договор со Техеран.

Според информациите што протекоа од дипломатски и безбедносни извори, телефонскиот разговор меѓу Трамп и Нетанјаху бил многу тежок и напнат. Американскиот претседател наводно му претставил на израелскиот премиер нова иницијатива што регионалните медијатори, со поддршка на Катар, Пакистан, Саудиска Арабија, Турција и Египет, се обидуваат да ја протуркаат. Целта на овој план е да се постигне привремен договор меѓу САД и Иран што би ја запрел војната и би отворил пат за нови преговори за иранската нуклеарна програма, пишува Аксиос.

Тука доаѓа до израз клучниот раскол меѓу Трамп и Нетанјаху. Додека Трамп верува дека сè уште постои можност за договор и се обидува да избегне уште една голема ескалација на Блискиот Исток, Нетанјаху верува дека ова може да биде последна шанса воено да го ослаби Иран до крај. Израелскиот премиер сака да го продолжи притисокот и да ја продолжи војната со цел да ја уништи воената инфраструктура на Иран и дополнително да го ослаби режимот во Техеран.

Затоа не е случајно што израелските медиуми сега отворено пишуваат дека Нетанјаху признал зад затворени врати дека повеќе нема никакво вистинско влијание врз Трамп кога станува збор за Иран. Според овие наводи, израелскиот премиер наводно рекол дека Израел во моментов „нема простор за маневрирање“, што е многу сериозно признание со оглед на тоа колку Тел Авив имал силно влијание врз американската политика кон Блискиот Исток со децении.

Фактот дека Вашингтон, и покрај своите острите јавни пораки кон Иран, истовремено води интензивни преговори со Техеран, предизвикува посебна вознемиреност во Израел. Трамп се обидува да балансира помеѓу две опции, од една страна оставајќи ја можноста за продолжување на воените дејствија, додека од друга страна се обидува да постигне договор што би можел да го смири регионот и да спречи ширење на војната.

Зошто Америка сака да го забави конфликтот сега?

Америка очигледно почнува да ги брои трошоците за долгорочен конфликт. Нова голема војна на Блискиот Исток би можела да предизвика сериозни економски последици, да ги зголеми цените на нафтата, да го дестабилизира регионот и да стави дополнителен товар врз САД, кои веќе се вклучени во неколку глобални кризи. Токму затоа Трамп сè повеќе вели дека сака да „спаси животи“ и дека е подготвен да им даде на преговорите уште неколку дена.

Од друга страна, Израел се плаши дека евентуалниот договор би можел да донесе финансиско олеснување за Иран преку одмрзнување на средствата и ублажување на санкциите, додека неговата нуклеарна инфраструктура би останала делумно недопрена. Во Тел Авив постои сериозен страв дека по таков договор, Иран само ќе купи време, а подоцна ќе продолжи со развојот на своите воени и нуклеарни капацитети.

Во овој момент, се чини дека Америка се обидува да ја забави војната и да остави простор за дипломатија, додека Израел верува дека воениот притисок е единствениот начин трајно да се ослаби Иран. Токму оваа разлика станува централна точка на тензии меѓу Трамп и Нетанјаху и би можела да го одреди понатамошниот развој на целата криза на Блискиот Исток.