Долниот дом на шпанскиот парламент – кој моментално е во преодна седница – денес усвои мерки за ублажување на станбената криза. Ова се случува само еден ден по генералниот штрајк и големите улични протести низ целата земја, предизвикани од сериозните проблеми што произлегуваат од високите трошоци за домување.
Усвоените мерки имаат за цел да ги ограничат присилните иселувања и шпекулациите на пазарот на недвижности.
Нивното времетраење најверојатно ќе зависи од исходот на националните избори закажани за крајот на овој месец.
Водечката опозициска партија, конзервативната Народна партија, најави дека доколку дојде на власт, ќе ги укине мерките од станбената политика воведени од левичарската влада.
„Вчера, правото на домување победи на улиците и на работните места, а се надевам дека повторно ќе победи и на гласачките места“, изјави Изабел Родригез – министерка за домување во преодната влада – обраќајќи им се на пратениците. Таа алудираше на генералниот штрајк одржан во средата и на претстојните избори на 29 ноември.
Шпанската влада се обиде да ги спроведе овие мерки уште во октомври, по бурните реакции на јавноста поради наглиот пораст на кириите.
Непосреден повод за ова беше иселувањето на 87-годишна жена во Мадрид – настан што беше пренесуван на националната телевизија – по што таа почина.
Сепак, Народната партија и другите конзервативни партии ги здружија силите во парламентот за да ги отфрлат предложените мерки. Неколку дена подоцна, премиерот Педро Санчез реагираше со распишување предвремени избори.
Владата потоа чекаше можност повторно да се обиде да ги усвои мерките пред привремениот парламентарен состав, во кој таа – заедно со сојузничките прогресивни партии – имаше поповолен распоред на пратеничките места.
Една мерка, која од самиот почеток имаше мали шанси да биде усвоена, беше издвоена во посебен декрет, за да не се загрози усвојувањето на другите мерки, кои на крајот беа поделени во два одделни декрети.
Првиот декрет, кој содржи пакет мерки, беше усвоен во четвртокот, додека вториот – како што се очекуваше – повторно беше отфрлен. Овој привремен состав на долниот дом на шпанскиот парламент брои 69 пратеници, за разлика од редовниот состав – кој имаше 350 пратеници и беше распуштен по распишувањето на изборите.
Првата уредба беше усвоена со 35 гласа „за“ и 34 „против“.
Усвоената уредба вклучува мерка за продолжување на заштитата од иселување до 2030 година за оние станари за кои социјалните служби ќе проценат дека се наоѓаат во тешка финансиска или социјална положба, сè додека регионалните власти не обезбедат алтернативно сместување.
Уредбата исто така содржи мерка за ограничување на шпекулациите на пазарот на недвижности, со која на компаниите им се забранува да купуваат имоти по цена помала од 70 отсто од нивната вредност. Целта е да се спречи масовното купување недвижности по ниски цени, со намера тие потоа да се препродаваат по повисоки цени. Прописот, исто така, го запира зголемувањето на кириите во случаите кога тие веќе ја надминуваат референтната цена утврдена според државниот ценовен индекс за одреден округ.
Дополнително, се воведува данок од 10 отсто за становите што се издаваат на туристи – како што се оние што се нудат преку онлајн платформи, на пример Airbnb, кои станаа предмет на јавни критики.
Понатаму, предвидени се даночни олеснувања за издавање имоти, како и државни гаранции за кредити наменети за покривање на учеството при купување станбени единици.
Вториот пропис – кој повторно беше одбиен – предвидуваше договорите за закуп на станбен простор автоматски да се продолжуваат на барање на станарот. Доколку сопствениците сакаа да го раскинат договорот, ќе мораа да му исплатат на станарот обештетување во висина од една годишна кирија, пренесе „Бета“.
Многу пратеници изнесоа аргументи дека таквата мерка ќе ги натера сопствениците да ги повлечат своите имоти од пазарот за изнајмување, што би довело до намалување на понудата и дополнителен раст на цените.
Предлогот беше одбиен со 34 гласа „за“ и 35 „против“, откако една баскиска партија од десниот центар гласаше заедно со десничарскиот блок – иако претходно го поддржала другиот пропис.
Народната партија најави дека, доколку се врати на власт по осумгодишното владеење на социјалистите, ќе обезбеди изградба на еден милион нови станбени единици, притоа намалувајќи ги даноците и отстранувајќи ги бирократските пречки за развојот на пазарот на недвижности.
