НАСА сними неверојатен природен феномен – научниците збунети/ФОТО/ВИДЕО

Длабоко под морската површина, во регион што научниците сè уште недоволно го познаваат, се случила моќна вулканска ерупција – настан забележан од сателити на американската вселенска агенција, НАСА. Набљудувањата во Бисмарковото Море, северно од Папуа Нова Гвинеја, открија огромни столбови од пареа, морска вода со необична боја и големи количества вулкански карпи што испливале на површината.

Ерупцијата започнала на 8 мај 2026 година, долж подводен вулкански гребен познат како „Гребен Титан“. Овој дел од морското дно не е детално истражен, што првично им отежнало на научниците прецизно да ја лоцираат точката на ерупција од која излегувал стопениот материјал.

Првите знаци на необична активност биле регистрирани од сеизмометри, кои забележале серија помали земјотреси. Набргу потоа, се појавиле траги што можеле да се забележат дури и од вселената.

Сателитите на НАСА – вклучувајќи ги „Ландсат 9“, „Тера“ и „Аква“ – забележале драматични промени на површината на Бисмарковото Море.

Сликите направени во текот на мај прикажуваат огромни бели облаци од водена пареа што се издигаат од океанот, додека морската површина во одредени делови добила изразена зелена и тиркизна нијанса.

Оваа промена на бојата се должи на вулканскиот материјал што навлегол во водата за време на ерупцијата. Сателитските инструменти исто така детектирале топлински аномалии, што укажува на присуство на големо количество екстремно загреан материјал релативно блиску до површината. Научниците биле особено заинтригирани од фактот што ерупцијата се случила во област за која не постојат доволно прецизни карти на морското дно.

Иако површините на Месечината и Марс на многу места се мапирани подетално отколку длабочините на океаните на Земјата, современите сателити им овозможуваат на научниците да детектираат вулканска активност дури и во толку недостапни региони.

Една од највпечатливите последици од ерупцијата била појавата на големи, пловечки маси од вулкански карпи.

Станува збор за пемза – исклучително лесна, порозна вулканска карпа што настанува кога магмата богата со гасови брзо се лади. Поради големиот број шуплини во неа, парчињата од оваа карпа можат да пловат по водата. За време на подводни ерупции, огромни количества пемза можат да се натрупаат на морската површина, формирајќи широки пловечки слоеви кои потоа се разнесуваат од океанските струи.

Токму тоа се случи во Бисмарковото Море.

On September 5, 2026, Anak Krakatau exhaled again—and space caught the breath.

From the restless child of the legendary Krakatau volcano, plumes of ash and volcanic gas unfurled across Indonesia and out over the Indian Ocean. The VIIRS instrument aboard NASA’s Suomi NPP satellite recorded the scene from orbit: a pale, drifting banner of eruption stretching across sea and sky.

The island that rose from the ruins of one of history’s most violent explosions is still writing its story, one plume at a time.

Credit: NASA / Michala Garrison

— Black Hole (@konstructivizm) September 13, 2026

На почетокот на јуни, големи количества вулкански карпи стигнаа до бреговите на Адмиралитетските Острови, покривајќи го крајбрежјето на одредени места и оневозможувајќи го пристапот до водата.

Според податоците на НАСА, особено беа погодени островите Лу и Балуан, како и делови од крајбрежјето на островот Манус. На некои локации, наслагите од пемза достигнаа дебелина од неколку метри, претставувајќи сериозен проблем за локалното население и за поморскиот сообраќај. Научниците ја разгледуваат можноста за формирање на сосема нов остров.

Ерупцијата отвори едно особено интересно прашање: дали од океанот би можел да изникне нов остров?

Научниците од НАСА објаснуваат дека подводните ерупции понекогаш можат да создадат доволно вулкански материјал за тој да се издигне над нивото на морето. Во такви случаи се формираат нови острови, иако нивната иднина останува крајно неизвесна. Некои опстојуваат долго време, додека други брзо исчезнуваат под влијание на брановите, ерозијата и уривањето на нестабилниот вулкански материјал.

Следење на промените

Сепак, во моментот кога беа објавени првичните извештаи од НАСА, сè уште не беше потврдено дали во Бисмарковото Море се формирал нов остров. Затоа, научниците продолжија да ги следат промените преку сателитски снимки, обидувајќи се да утврдат како се развива подводната вулканска структура.

Бисмарковото Море се наоѓа во геолошки хиперактивен регион на Тихиот Океан, каде што поместувањето на тектонските плочи создава услови за чести земјотреси и вулканска активност.

Интересно е тоа што во истиот овој регион била забележана подводна ерупција уште во 1972 година — на оддалеченост од околу 16 километри од локацијата каде што беше забележана активноста во 2026 година.

Според подоцнежните извештаи на вулканолошките агенции, активноста кај вулканот „Титан Риџ“, значително ослабела во текот на јуни и почетокот на јули; сепак, промените во бојата на водата и остатоците од пловечки вулкански материјал останале видливи.

Овој настан уште еднаш покажа до кој степен моќните геолошки процеси можат да се одвиваат далеку од човечкиот поглед. Во исто време, благодарение на современите сателити, научниците денес можат да набљудуваат и проучуваат појави кои, пред неколку децении, можеби би останале целосно незабележани.