Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху го отфрли предлогот посредуван од американскиот претседател Доналд Трамп преку неговиот Комитет за мир за воспоставување прекин на огнот во Газа меѓу Хамас и Израел.
Иако експлицитниот негативен став на Нетанјаху несомнено ќе го налути Трамп, кој го заложи својот углед со својот имиџ на миротворец, тој покренува интересно прашање зошто израелскиот премиер би ризикувал гневот на лидерот на земја што е клучна за неговата безбедност.
Според анализата на CNN за ова прашање, причината за овој потег е јасна – Израел одржува избори за три месеци, а Нетанјаху не се справува добро на анкетите. Затоа, според аналитичарите на CNN, Нетанјаху верува дека гневот на Трамп поради торпедирањето на неговиот мировен план во моментов е помал ризик за него отколку потенцијалната перцепција од страна на гласачите дека тој не е доволно силен во одбраната на земјата.
CNN наведува дека вообичаениот начин на работа на Нетанјаху е да дава двосмислени или нејасни изјави за клучни прашања што подоцна можат да се протолкуваат по потреба, според развојот на ситуацијата. Овој пат, Нетанјаху на состанокот на кабинетот рече дека сака да биде апсолутно прецизен – Израел не го прифаќа планот од 15 точки. А потоа, неколку минути подоцна, повтори:
„Ги слушнав луѓето како велат: „Не го кажавте тоа“. Затоа повторувам: Израел не го прифаќа документот од 15 точки“, рече Нетанјаху.
Мировен план
Во согласност со упатствата на Трамп, Николај Младенов, главниот претставник на Мировниот комитет, објасни дека разоружувањето треба да се одвива паралелно со повлекувањето на израелските сили. Според моделот, Израелските одбранбени сили постепено ќе ги напуштат позициите во Газа, додека Хамас истовремено ќе го предаде своето оружје.
Сепак, изјавите на Нетанјаху сега ја доведуваат во прашање можноста за таков процес.
„Израелските одбранбени сили нема да се повлечат додека Хамас не се разоружа. И кога велам разоружување на Хамас, мислам на тешко оружје, лесно оружје, сето оружје. Зборуваме за вистинско разоружување, а не само за очигледно разоружување“, рече Нетанјаху. Со таков експлицитен став, Нетанјаху ефикасно ја удави секоја надеж дека Трамп би можел да постигне дипломатска победа, во време кога земјата му се лизга под нозете во Иран, бидејќи има сè помалку опции да го избегне незадоволството на американскиот народ на претстојните среднорочни избори во ноември.
Омекнување на ставовите
Младенов се обиде да ја омекне оптиката на тврдата линија на Нетанјаху, објаснувајќи дека мирот е сè уште можен ако Хамас го направи првиот потег.
„Никој не е должен да направи ништо, а најмалку Израел, пред да се преземат проверливи чекори на терен. Ако има потврдено отстранување на оружјето, ако тоа се земе од фракциите, се складира и на крајот се онеспособи, тогаш Израел се повлекува од Газа“, рече Младенов.
Хамас дополнително го притисна Нетанјаху, бидејќи нивниот портпарол по овој став објави дека „остануваат посветени на мировниот план“ и дека организацијата очекува Комитетот за мир да влијае врз Нетанјаху.
Проблемот за Хамас да го предаде своето оружје не е само Израел, туку, како што објавува CNN, и разни палестински непријателски фракции кои би можеле да им се одмаздат на лидерите на Хамас ако бидат разоружани. Ова е една од главните причини зошто се верува дека Хамас никогаш нема да се согласи целосно да се разоружа.
Пресметките на Нетанјаху се јасни – му се потребни коалициски партнери за позицијата премиер, а најверојатни кандидати се крајно десничарските израелски организации, кои не прифаќаат никаков компромис со Палестинците.
