Германскиот канцелар Фридрих Мерц испрати јасна порака до Вашингтон и Москва: за иднината на Украина не може да се одлучува без Киев и европските нации. Тој предупреди дека преговорите меѓу САД и Русија — доколку се водат без учество на Украина и Европа — би можеле дополнително да го отежнат патот кон мирот.
„Преговорите во кои се вклучени Украина и Европа можат да бидат успешни само доколку се водат заеднички. Формат во стилот на Јалта нема да донесе мир“, изјави Мерц на прес-конференција по самитот на „Коалицијата на подготвените“, одржан во Берлин.
Неговите забелешки доаѓаат во време на растечка загриженост меѓу европските лидери дека американскиот претседател Доналд Трамп и рускиот претседател Владимир Путин би можеле да постигнат договор за Украина без директно вклучување на европските сојузници.
Берлин беше домаќин на украинскиот претседател Володимир Зеленски, специјалните пратеници на САД, Џаред Кушнер и Стив Виткоф, како и на претставници од околу 40 земји.
Меѓу учесниците на самитот беа францускиот претседател Емануел Макрон и други европски функционери.
Главен фокус на разговорите беа дипломатските напори за ставање крај на војната во Украина, како и прашањето за идните безбедносни гаранции за Киев. Мерц особено нагласи дека Европа сака да има активна улога во секој мировен процес.
„Доколку дојде до мировни преговори, ние ќе дадеме свој придонес“, изјави германскиот канцелар.
Мерц на секој учесник на средбата му подари парче од Берлинскиот ѕид — фрагмент од дел што стоел на само неколку метри од местото на одржување на настанот.
На тој начин, тој повлече паралела помеѓу историската поделба на Европа по Втората светска војна и сегашните стравувања дека големите сили повторно би можеле да одлучуваат за судбината на други нации без нивно учество.
„Берлинскиот ѕид донесе угнетување, несигурност и поделба. А токму тоа го претставуваше и Јалта“, истакна Мерц, алудирајќи на конференцијата од 1945 година, на која големите сили преговараа за повоеното уредување на Европа и за своите сфери на влијание.
Тој исто така потсети на познатиот говор на американскиот претседател Роналд Реган од 1987 година, во кој тој го повика советскиот лидер Михаил Горбачов да го урне Берлинскиот ѕид.
„Г-дин Путин, ставете крај на војната во Украина и дозволете ни заеднички да работиме на изнаоѓање дипломатски решенија“, апелираше германскиот канцелар.
Тој додаде дека Европа не сака повторно да живее поделена, напротив, таа сака да живее во слобода и мир – заедно со Украина.
Изјавите на Мерц доаѓаат по средбата во Кина – на маргините на самитот на АПЕК – меѓу американскиот претседател Доналд Трамп, рускиот претседател Владимир Путин и кинескиот лидер Си Џинпинг.
Самата можност овие три големи сили да разговараат за иднината на меѓународните односи – вклучително и за војната во Украина – без директно учество на европските нации, предизвика загриженост во европските престолнини.
Некои европски политичари предупредија дека таквата средба би можела да претставува „Јалта 2.0“, што потенцијално би го отворило патот за нова поделба на сферите на влијание меѓу големите сили.
Тие се особено загрижени дека Вашингтон би можел да направи отстапки пред Москва во однос на Украина, додека европските држави – кои го носат значителниот дел од товарот во поддршката за Киев – би биле изоставени од клучните преговори.
Како резултат на тоа, Мерц испрати недвосмислена порака од Берлин: европските нации нема да прифатат за безбедносната иднина на нивниот континент да се одлучува без нивно учество.












