Претседателот на САД, Доналд Трамп, рускиот претседател Владимир Путин и кинескиот лидер Шји Џинпинг треба да се сретнат во четврток во Шенжен, Кина, на својот прв заеднички самит. Иако Вашингтон става акцент на разговорите за нуклеарното оружје, дневниот ред сè уште не е јасно дефиниран. Во меѓувреме, во Европа постои загриженост дека зад затворени врати би можело да се разговара и за иднината на Украина – без учество на Киев или неговите европски сојузници. Дополнителна загриженост предизвикува потврдата дека Трамп и Путин ќе одржат и посебна, билатерална средба.
Тројцата лидери веќе се сретнаа во средата на прием организиран во пресрет на самитот на Азиско-пацифичката економска соработка (APEC). Трамп и Путин се ракуваа и кратко разговараа, додека до нив стоеше кинескиот претседател Шји Џинпинг.
Во последните денови, пратениците на Трамп ги интензивираа дипломатските напори насочени кон ставање крај на војната во Украина. Според анализата на Си-Ен-Ен (CNN), овие разговори – во кои се очекува да бидат вклучени и европски лидери – ќе се фокусираат на безбедносните гаранции за Украина по војната, како и на плановите за нејзина економска обнова.
Средба меѓу Трамп и Путин е закажана за четврток, 19 ноември, а во меѓувреме, американски и руски претставници потврдија дека Трамп и Путин ќе одржат и посебен разговор, одвоено од кинескиот претседател. Се очекува оваа средба да се одржи по пленарната сесија на АПЕК (APEC). Иако нема да станува збор за опсежни билатерални преговори, се очекува на неа да присуствуваат членови и на американската и на руската делегација.
Трамп и Путин последен пат се сретнаа во август 2025 година на Алјаска, каде што разговараа за војната во Украина.
Европа стравува од разговори зад затворени врати
Американски претставници претходно наведоа дека главна тема ќе биде намалувањето на нуклеарното оружје, а не војната во Украина. Сепак, пред пристигнувањето во Кина, Трамп изјави дека има намера да разговара и за тој конфликт, како и за прашањето за Иран. Оваа непредвидливост предизвикува загриженост кај европските претставници, се наведува во анализата на Си-Ен-Ен, објавена пред самитот.
„Трамп го слуша последниот човек со кој разговарал, а тоа влијае врз она што тој ќе го каже потоа“, изјави за Си-Ен-Ен еден европски претставник, кој сакаше да остане анонимен. Друг дипломат забележа дека е тешко да се замисли дека од оваа средба може да произлезе нешто позитивно за европската безбедност.
Постои загриженост дека, за време на разговорите, Трамп би можел да ја прифати руската перспектива за војната или да се согласи на предлози што подоцна би можеле да послужат како основа за вршење притисок врз Украина. Во анализата, Си-Ен-Ен пишува дека опасноста не мора да лежи во некој голем договор што тројцата претседатели би го објавиле по самитот. Проблемот може да настане и доколку разговорите дополнително го зајакнат уверувањето на Путин дека нема да сноси сериозни последици за продолжувањето на војната.
Trump arrives at APEC Economic Leaders' Meeting accompanied by live music from Chinese performers https://t.co/8d7aaoKibP pic.twitter.com/4RMZygITCZ
— RTBreaking (@RT_Breaking_) November 18, 2026
Зошто оваа средба е важна за Путин?
За рускиот претседател, самитот има голема дипломатска вредност, дури и ако не резултира со конкретен договор. По речиси пет години војна во Украина, Путин повторно ќе се најде на иста маса со лидерите на двете најголеми економски сили во светот.
Еден европски претставник за Си-Ен-Ен ја опиша средбата како „сонот на Путин“, велејќи дека таа му овозможува да се врати во центарот на светската дипломатија. Други аналитичари, исто така, сметаат дека со самото одржување на самитот, Москва добива можност да ја претстави Русија како суперсила која, рамноправно со САД и Кина, одлучува за најважните меѓународни прашања.
Важно е и она што се случи пред средбата. Во октомври, администрацијата на Трамп привремено ги олесни ограничувањата за увоз на руски дизел, оправдувајќи ја одлуката како обид за намалување на цените на горивата.
„Ројтерс“ исто така објави дека од Белата куќа стигнала одлука привремено да се ограничат некои од сателитските услуги „Старшилд“ (Starshield) што ги користи Украина. Ваквите потези наидоа на критики, бидејќи би можеле да ја ослабат одбраната на Украина и да го намалат економскиот притисок врз Москва.
Што ќе се случи со Украина?
Постојат и американски предлози кои потекнуваат од претходни мировни преговори. Украинскиот претседател Володимир Зеленски минатата недела изјави дека американските преговарачи ја споменале можноста Украина да се повлече од делови на Донбас кои сè уште не се под руска контрола, во замена за членство на Украина во НАТО.
Киев се противи на отстапување територија на Русија, додека Москва сака да ги прошири преговорите за да го опфатат идниот безбедносен поредок во Европа и улогата на НАТО. Американските мировни напори ги предводат зетот на Трамп, Џаред Кушнер, и специјалниот пратеник Стив Виткоф; двајцата во текот на изминатите недели водеа разговори и со Путин и со украинското раководство.
Според најновите информации од „Ројтерс“, се очекува тие во четврток да пристигнат во Берлин на разговори со украински претставници и европски преговарачи.
Xi Jinping once again holds a welcoming ceremony for Trump as he arrives in China. pic.twitter.com/yntHotnlWv
— Clash Report (@clashreport) November 18, 2026
Сепак, Си-Ен-Ен (CNN) предупредува дека секој нов договор меѓу големите сили во врска со Украина – постигнат без нејзино директно учество – би можел да резултира со дополнителен притисок врз Киев.
BREAKING: Xi Jinping personally greets President Trump at Air Force One in Shenzhen, China with massive fanfare @RealAmVoice @HumanEvents pic.twitter.com/NBse611Jaq
— Jack Posobiec (@JackPosobiec) November 18, 2026
Дали Кина би можела да одигра поинаква улога?
Во Европа постојат одредени очекувања дека Кина би можела да помогне во изнаоѓањето решение за војната. Досега, Пекинг се обидуваше да ги одржи односите со Москва, истовремено избегнувајќи директно вклучување во конфликтот. Некои европски претставници сметаат дека Си би можел да влијае врз Путин за тој да ги ублажи своите барања.
Си-Ен-Ен исто така напоменува дека Кина има свои интереси. Евентуален руски пораз би можел да го ослаби еден важен кинески партнер, додека зголемувањето на американското влијание по завршувањето на војната би можело да биде неповолно за Пекинг. Истовремено, Си се стреми да го искористи самитот за да ја позиционира Кина како незаменлив играч во глобалната дипломатија.
Претходно, во пресрет на доаѓањето на Трамп, тој повика на слободна трговија и го критикуваше протекционизмот, додека Путин повторно остро ги критикуваше западните санкции против Русија. Сепак, Пекинг покажа мал интерес за вклучување на војната во Украина во официјалниот дневен ред на заедничката средба.
Нуклеарното оружје како клучна тема
Вашингтон ги истакнува разговорите за ограничување на нуклеарното оружје како една од главните цели на самитот. Заедно, САД и Русија поседуваат повеќе од 90 отсто од светските нуклеарни боеви глави. Кинескиот арсенал е значително помал, но во последните години брзо се проширува.
Прашањето за нуклеарното оружје доби уште поголемо значење по истекот – во февруари оваа година – на договорот „Нов СТАРТ“ (New START), последниот голем договор преку кој САД и Русија ги ограничуваа своите стратешки нуклеарни сили. Трамп сака Кина да учествува во идните преговори, но Пекинг се спротивставува на тоа, со аргументот дека Вашингтон и Москва прво треба да ги намалат сопствените, многу поголеми арсенали.
Можеби, нова Јалта?
Средбата меѓу Трамп, Путин и Си веќе се споредува со Јалтската конференција од 1945 година, на која Френклин Д. Рузвелт, Винстон Черчил и Јосиф Сталин разговараа за повоеното уредување на Европа.
Украинскиот претседател Зеленски предупреди дека не сака „нова Јалта“ – сценарио во кое големите сили преговараат за сфери на влијание без учество на самите држави врз кои влијаат нивните одлуки.
Сепак, аналитичарите посочуваат дека денешните околности се сосема поинакви и дека тројцата претседатели не можат едноставно да ја диктираат судбината на другите нации. Следствено на тоа, анализата на CNN сугерира дека главната непосредна придобивка од самитот за Путин можеби е политичка, а не дипломатска: можност тој да се претстави на глобалната сцена како рамноправен со Трамп и Си.
За Европа и Украина, останува едно поклучно прашање: дали за нивната безбедност ќе се разговара зад затворени врати и дали таквите разговори би можеле, во понатамошниот тек, да влијаат врз американската политика?












