Од болести на црниот дроб се разболуваат милиони луѓе ширум светот, а проблемот е што овие потенцијално фатални состојби може да се развиваат без симптоми со години. Бидејќи црниот дроб е централен дел од природниот систем за детоксикација на телото, исклучително е важно да се одржи овој орган здрав.
Болестите на црниот дроб може да бидат предизвикани од алкохол, генетика, одредени вируси, но исхраната исто така игра голема улога. „Промените во исхраната порано беа единствениот начин за лекување на заболувањата на црниот дроб“, објаснува д-р Жаопинг Ли, директор на Центарот за човечка исхрана и раководител на Клиничката исхрана на UCLA. „Квалитетот и внесот на храна се основа на здравјето на црниот дроб“.
Не постои магична храна што ќе го регенерира црниот дроб преку ноќ, но хепатолозите се согласуваат дека едно овошје особено придонесува за неговото здравје.
Најдобро овошје за црниот дроб – боровинки
Додека повеќето овошја и зеленчуци се добри за црниот дроб, лекарите истакнуваат дека боровинките се особено моќни.
„Боровинките се едно од најпроучуваните овошја кога станува збор за заштита на црниот дроб“, вели д-р Ентони Мартинез, хепатолог и професор по медицина на Универзитетот во Бафало. Нивната предност е што содржат полифеноли и антоцијанини – растителни супстанции познати по своите антиоксидантни и антиинфламаторни ефекти.
Боровниците му помагаат на црниот дроб преку:
намалување на оксидативниот стрес,
намалување на воспалението,
подобрување на метаболизмот на мастите,
заштита од фиброза и потенцијално канцерогени промени.
Иако истражувањето е спроведено претежно на животни, резултатите се ветувачки. Студија од 2023 година покажа дека додатоците во исхраната од боровинки значително го намалија оштетувањето на црниот дроб кај стаорци. Друга студија покажа дека стаорците на кои им е даден екстракт од боровинка имале подобра функција на црниот дроб отколку контролната група.
„Боровинките покажаа заштитен ефект против лузни на црниот дроб – барем кај животински модели“, додава д-р Ани Кардашијан од USC.
Колку боровинки треба да јадете?
Нема точна препорака само за црниот дроб, но американските упатства советуваат возрасните да консумираат 1,5 до 2,5 чаши овошје дневно. Д-р Мартинез препорачува јадење половина до една чаша свежи или замрзнати боровинки дневно, што е доволно за да се видат позитивни метаболички ефекти.
Совети за здравје на црниот дроб
Лекарите нагласуваат дека само боровинките не се доволни. Еве што друго препорачуваат:
Следете медитеранска исхрана – богата со зеленчук, риба, маслиново масло и со ниска содржина на рафинирани шеќери и заситени масти.
Избегнувајте алкохол – дури и мали количини можат да го оштетат црниот дроб.
Пијте кафе – редовното пиење кафе е поврзано со помал ризик од замастен црн дроб и фиброза.
Намалете го внесувањето на ултра-преработена храна – тие го зголемуваат ризикот од заболување на црниот дроб.
Вежбајте редовно – најмалку пет пати неделно, советува д-р Кардашијан.
Покрај боровинки, добро е да јадете агруми, црвено и виолетово грозје, папаја и бодликава круша, бидејќи тие исто така имаат силни антиоксидантни и антиинфламаторни својства.











