Бугарија доби прва жена претседател во историјата: Се противи на помошта за Украина, а за Путин има јасна порака!

Илијана Јотова победи во вториот круг од претседателските избори во Бугарија, станувајќи првата жена на чело на државата, според речиси конечните резултати од Централната изборна комисија. Јотова, која водеше кампања како „претседател на мирот“, е позната по залагањето за дипломатско решение на војната во Украина и по противењето на испраќањето воена помош за Киев.

Врз основа на преброените гласови од 99,95 отсто од избирачките места, Јотова освои 57,58 отсто од гласовите – приближно 1,1 милион гласови – додека нејзиниот противкандидат, Андреј Ѓуров, доби 39,47 отсто, односно околу 749.500 гласови. Околу три отсто од гласачите не поддржаа ниту еден од кандидатите.

Во првиот круг, одржан на 25 октомври, ниту еден кандидат не го освои потребното мнозинство. Тогаш, Јотова водеше со 34,6 отсто од гласовите, додека Ѓуров доби 32 отсто.

Јотова (62), поранешна новинарка и пратеничка во Европскиот парламент, во изминатите девет години ја извршуваше функцијата потпретседател на Бугарија, заедно со Румен Радев. Таа ја презеде улогата на вршител на должноста претседател откако Радев поднесе оставка во јануари за да учествува на парламентарните избори.

Радев подоцна победи на изборите со својата партија „Прогресивна Бугарија“ – чија платформа многу политички аналитичари ја опишуваат како блиска до Кремљ – и ја формираше првата стабилна влада во земјата по повеќегодишна политичка криза.

За време на кампањата, Јотова инсистираше на дипломатско решение за војната во Украина, а во завршната фаза од трката, таа изјави дека „сите треба да му се јават на претседателот Путин“. Таа се опиша себеси како „претседател на мирот“, истовремено противејќи се на обезбедувањето воена помош за Украина.

За време на телевизиска дебата со нејзиниот противкандидат, таа истакна дека „мирот може да се постигне само преку преговори“ и се заложи за договор во кој би биле вклучени и Украина и Русија.

Таа, исто така, предложи одржување безбедносен состанок со учество на сите шест земји од регионот на Црното Море, на кој би се потпишал мораториум на непријателствата. И Јотова и Радев претходно се залагаа за дипломатско завршување на војната, но избегнуваа да заземат јасен став во однос на евентуалната вмешаност на Русија во нападите со беспилотни летала во регионот на Црното Море.

Бугарија е членка на НАТО од 2004 година, а на Европската унија од 2007 година. Иако постои широк консензус меѓу парламентарните партии за прозападната ориентација на земјата, традиционалните историски и културни врски со Русија продолжуваат да имаат силно влијание врз дел од јавноста.

Овие поделби дополнително се продлабочија по почетокот на руската инвазија врз Украина.

Улогата на претседателот на Бугарија е главно церемонијална, но сепак, директниот избор му дава на шефот на државата значителен политички авторитет.

Претседателот е врховен командант на вооружените сили, има право на вето врз законските акти, потпишува меѓународни договори и именува амбасадори. Претседателскиот мандат трае пет години, а едно лице може да биде избрано на оваа функција најмногу двапати.