Војната на Блискиот Исток води до побавен раст и повисоки цени

Според прогнозите на шефицата на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), Кристалина Георгиева, енергетската криза ќе доведе до повисока инфлација и побавен глобален раст. Според неа, дури и ако конфликтот се реши брзо, ММФ ќе ја намали својата прогноза за економски раст и ќе ги зголеми изгледите за инфлација. Војната се очекува да доминира во дискусиите меѓу финансиските претставници од целиот свет на пролетните состаноци на ММФ и Светската банка во Вашингтон следната недела.

Војната на Блискиот Исток предизвика досега најголемо нарушување на глобалните резерви на енергијата откако иранската блокада на Ормутскиот теснец која е клучна за транспортот на една петтина од светската нафта и гас, го запре производството на милиони барели нафта. Тоа, според прогнозите на шефицата на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), Кристалина Георгиева, ќе доведе до повисока инфлација и побавен глобален раст. Според неа, дури и ако конфликтот се реши брзо, ММФ ќе ја намали својата прогноза за економски раст и ќе ги зголеми изгледите за инфлација.

Се очекува војната да доминира во дискусиите меѓу финансиските претставници од целиот свет на пролетните состаноци на ММФ и Светската банка во Вашингтон следната недела. На 14 април, Фондот треба да објави серија сценарија, а на крајот на март веќе сигнализираше за можно намалување на прогнозите, наведувајќи го асиметричниот шок од војната и построгите финансиски услови.

Георгиева рече дека без војната, ММФ очекувал мало подобрување во својата проекција за глобален раст од 3,3% за годинава и 3,2% за идната, бидејќи економиите продолжуваа да заживуваат по пандемијата.

– Наместо тоа, сите патишта сега водат кон повисоки цени и побавен раст. Ние сме во свет на зголемена неизвесност – рече Георгиева, наведувајќи ги геополитичките тензии, технолошкиот напредок, климатските шокови и демографските промени.

Според неа, ова значи дека откако ќе се опоравиме од овој шок, мора да ги држиме очите отворени за следниот. Георгиева, исто така, забележа дека војната ги намали глобалните залихи на нафта за 13%, а ефектот се прелеваше во испораките на нафта и гас и поврзаните синџири на снабдување како што се хелиум и ѓубрива.

– Дури и брзото завршување на непријателствата и брзото закрепнување ќе резултираат со „релативно мало“ намалување на прогнозата за раст и зголемување на прогнозата за инфлација – додаде таа, а ако војната продолжи, смета дека ефектот врз инфлацијата и растот ќе биде поголем.

Најтешко погодени од енергетската криза, Георгиева очекува да бидат сиромашните, ранливи земји без резерви на енергија, истакнувајќи дека многу земји имаат малку или воопшто немаат фискален простор за да им помогнат на своите популации да го издржат зголемувањето на цените предизвикано од војната, што пак го зголемува ризикот од социјални немири.

Георгиева изјави дека некои земји веќе побарале финансиска помош, но не ги именуваше. Таа рече дека ММФ би можел да прошири некои постојни програми за кредитирање за да ги задоволи потребите на земјите, а дури 85 проценти од членовите на ММФ се увозници на енергија.

– Широките субвенции за енергија не се решение – додаде таа, повикувајќи ги креаторите на политиките да избегнуваат владини плаќања што би можеле дополнително да ги поттикнат инфлациските притисоци.

– Дури и ако војната престане денес, сепак ќе има негативен ефект врз остатокот од светот – предупреди шефицата ан ММФ.

Меѓу другото, Светската програма за храна (WFP) кон средината на март изјави дека милиони луѓе ќе се соочат со акутен глад ако војната продолжи до јуни.

Георгиева рече дека ММФ сè уште не гледа криза со храната, но додаде дека таа може да се случи ако се наруши снабдувањето со ѓубрива.