Трамп ѝ предлага на Европа: Купувајте руски за мир во Украина

Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп претстави план според кој Европа повторно би почнала да купува поголеми количества руски гас. Овој потег би ѝ донел економска корист на Москва и би го вратил нејзиното влијание во регионот, но сепак, европските претставници реагираа негативно на оваа идеја, објавува денеска весникот „Њујорк тајмс“ (NYT).

Според извори запознаени со преговорите, мировните пратеници на претседателот Трамп, Џаред Кушнер и Стив Виткоф, го изнеле овој предлог за време на разговорите со украински и европски претставници – вклучително и на средбата со претседателот Володимир Зеленски во Киев минатиот месец.

Со цел да ја поттикнат Русија да ја прекине војната во Украина, американската страна предложи Украина да размисли за повторно активирање на гасоводите преку кои некогаш се транспортирал руски природен гас до Европа.

Европските претставници реагираа со силно противење на овој предлог, кој би ги поништил долгогодишните напори на Европската унија – поддржани од Вашингтон – за ослободување од зависноста од руски гас.

Од друга страна, претставници од кругот на Трамп сметаат дека извозот на руски гас би можел да биде дел од мировниот договор, наведувајќи ги приходите што би ги добила Украина, како и, според нив, неизбежната желба на европските гласачи за поевтина енергија, забележува весникот. Оваа разлика во ставовите укажува на необична – а според критичарите, суштински погрешна – природа на обновените дипломатски напори на Трамп за ставање крај на руската инвазија врз Украина, пренесува „Њујорк тајмс“.

Наместо да врши притисок врз претседателот Владимир Путин или да работи на зајакнување на одбранбените капацитети на Украина, администрацијата, наводно, посветила значително време на разгледување економски стимулации за Русија – тема за која се разговарало со европските и украинските партнери.

Со оглед на тоа што европските и украинските лидери остро се противат на враќањето кон зависноста од руски гас, овој предлог би можел дополнително да ги искомплицира напорите на администрацијата на Трамп за ставање крај на војната, сметаат аналитичарите.

Во петокот, Трамп ја иззеде Русија од новите санкции усвоени од Конгресот – само една недела откако ги укина санкциите за руски дизел – што претставува негов најзначаен чекор досега кон ублажување на економскиот притисок врз Русија. Според американскиот весник, предлогот за обновување на извозот на руски гас во Европа – што Кушнер и Виткоф го гледаат како потенцијален дел од конечниот мировен пакет – би можел да се покаже како најхрабриот и најконтроверзниот елемент на планот.

За американските компании, ова би можело да доведе до пад на побарувачката за американски течен природен гас (ТПГ) во Европа. Од друга страна, за европските влади, тоа би можело да ја зајакне позицијата на популистичките политичари кои веќе повикуваат на прекин на помошта за Украина и на обновување на односите со Русија. Додека Белата куќа бара нови идеи за ставање крај на војната во Украина, а Трамп изразува загриженост поради високите цени на енергенсите во пресрет на изборите во средината на мандатот, администрацијата сè повеќе разгледува аранжмани што би го олесниле извозот на фосилни горива од Русија.

Според добро упатени извори, овозможувањето Русија повторно да извезува гас во Европа е дел од долгорочен план за кој разговараат Кушнер и Виткоф. Тие го гледаат ваквиот извоз како економски поттик во рамките на поширок договор – договор што би опфатил преговори за идните односи меѓу Русија и НАТО, безбедносни гаранции за Украина, како и аранжман во однос на територијалната контрола.

Лица запознаени со преговорите наведуваат дека некои европски и украински претставници очекуваат САД да побараат удел во извозот на руски гас, што би им овозможило на американските компании – или на самата американска влада – да остварат дел од профитот.

Американскиот инвеститор Стивен П. Линч се обидува да го преземе „Северен тек 2“ – рускиот подводен гасовод кон Германија кој беше цел на саботажа – уште откако администрацијата на Џо Бајден стапи на должност.

Тој тврди дека американската контрола врз овој гасовод би била во интерес и на САД и на европската безбедност, со оглед на тоа што протокот на руски гас низ него, порано или подоцна, ќе биде обновен.

Линч изјави дека моментално не е вклучен во преговорите околу „Северен тек“ и дека не поседува дозвола од Министерството за финансии на САД која би му овозможила учество. Според добро упатени извори, прашањето за „Северен тек“ било покренато во разговорите меѓу САД и Русија. Сепак, во соопштение од Белата куќа се наведува дека „Северен тек“ не бил предмет на неодамнешните разговори.

Лице запознаено со преговорите изјави дека администрацијата на Трамп ја гледа повторната активација на подводниот гасовод како „лесно остварлива цел“, доколку се постигне мировен договор.

Според овој извор, иако европските функционери можеби јавно се откажале од рускиот гас, европските гласачи – исто како и американските – на крајот ќе посакаат поевтина енергија.

Германската влада го предводи противењето на повторното активирање на руските гасоводи, иако пред инвазијата што ја започна Путин во 2022 година, Германија беше најголемиот купувач на руски гас, се наведува во весникот.