понеделник, октомври 19, 2026
Дома СВЕТ Научник за Ел Нињо: Седиме на буре барут! Што тоа значи за...

Научник за Ел Нињо: Седиме на буре барут! Што тоа значи за Европа?

1

Влијанието на Ел Нињо врз времето во Европа е главно индиректно и послабо отколку во тропските региони, но сепак, метеоролозите предупредуваат дека овој феномен би можел да го ослаби поларниот вртлог.

Истражувачите предупредија дека овогодинешниот Ел Нињо би можел да биде најсилниот некогаш забележан, што ја зголемува веројатноста 2027 година да стане најтоплата година откако се води евиденција.

Директорот на Центарот за истражување на климата и отпорноста (CR2) го анализираше влијанието на Ел Нињо и климатските промени врз екстремните временски настани во Чиле, притоа нагласувајќи ја потребата од подобро научно разбирање и подготовка на населението за новите закани.

Откако забележал необичен пороен дожд – за кој се очекувало да започне попладнето во вторник, 13 октомври – Роберто Ронданели, директор на Центарот за истражување на климата и отпорноста и професор на Катедрата за геофизика при Универзитетот во Чиле, брзо се качил на покривот на една зграда на улицата „Бошеф“ во Сантијаго, придружуван од своите студенти и неколку техничари.

Тоа била единствена можност од прва рака да се набљудува она што овој научник од областа на атмосферските науки и метеоролог го опишува како „моќна конвективна бура“. Таа донела интензивен град среде пролет – појава што е невообичаена. Групата не само што ги разгледала зрната град, туку поставила и монети на земјата за да ја процени нивната големина, истовремено правејќи фотографии. Ова биле важни задачи, бидејќи собраните податоци се внесуваат во база на податоци за бури во Јужна Америка. „Големината на зрната град кажува многу за интензитетот на бурата. Зрната град што паднаа во Њуњоа и Провиденсија имаа дијаметар од околу 1,5 сантиметри. Тоа е прилично големо. Исто така, имам непотврдени извештаи за град во Ла Реина со дијаметар од околу два сантиметри, иако сè уште не успеавме да пронајдеме ниту еден целосно зачуван примерок“, вели тој.

Ронданели раководи со главниот чилеански центар за истражување на климата – основан во 2013 година – во кој се вклучени научници од Универзитетот во Чиле, Универзитетот во Консепсион и Универзитетот „Аустрал“, меѓу другите институции.

„Чиле се соочило со екстремни временски услови и во текот на други години обележани со феноменот Ел Нињо, како што се 1982 и 1987 година. Големи поплави ги погодија Сантијаго и централниот регион и во 1997 година; оваа година, 2026, еден исклучително силен Ел Нињо навистина го оправдува својот лош глас“, вели Ронданели.

Тој додава дека моментално сме сведоци на „супер-Ел Нињо“, кој се надоврзува на уште еден значаен фактор: климатските промени.

„Температурите на океаните, количината на водена пареа во атмосферата и обрасците на атмосферска циркулација – сè е поинтензивно отколку што би било во нормални услови. Без Ел Нињо, немаше да ги гледаме овие појави, а без климатските промени, тие немаше да се случуваат со толкав интензитет“, објаснува професорот.

Тој посочува дека во текот на првите 13 дена од октомври оваа година, во Сантијаго наврнало повеќе дожд отколку во кој било цел месец октомври, откако метеоролошката станица почнала да води евиденција во 1866 година. Во моментов, долж пацифичкиот брег на Јужна Америка се забележани највисоки температури на океанот некогаш регистрирани за месец октомври.

„А како што се приближува летото, температурите ќе продолжат да растат. Сè додека океанот останува потопол, а буреносните системи продолжуваат да минуваат преку централниот дел на земјата, се наоѓаме во состојба што би можеле да ја наречеме ’затишје пред бура‘“, вели Ронданели.

Секогаш кога ќе се формира буреносен систем, тој може да повлече достапна водена пареа од океанот и да ја насочи кон планинскиот венец Анди, што доведува до последици какви што видовме овој октомври.

„Од централен Чиле па сè до северот, седиме на буре барут“, вели тој.

ИЗДВОЕНИ