Финска стана првата земја во светот што одобри трајно подземно складиште за високорадиоактивен нуклеарен отпад

Финска стана првата земја во светот што одобри употреба на трајно подземно складиште за искористено нуклеарно гориво со високо ниво на радиоактивност.

Според владина одлука, на операторот – компанијата „Посива“ (Posiva) – ќе му биде дозволено во ова складиште да го чува искористеното, опасно нуклеарно гориво од петте фински нуклеарни централи. Објектот се наоѓа во близина на нуклеарна централа на островот Олкилуото, во западна Финска, и е сместен во карпести формации на длабочина од над 400 метри.

Во складиштето „Онкало“ (што значи „пештера“ или „шуплина“), нуклеарниот материјал ќе се чува под надзор сто години, по што објектот трајно ќе се затвори. Радиоактивниот ураниум ќе остане опасен десетици илјади години.

Максималниот капацитет изнесува 6.500 тони ураниум, кој потекнува исклучиво од петте нуклеарни централи во Финска.

Според новинската агенција ДПА (dpa), пред да започне процесот на одлагање, потребно е и одобрение од националниот орган за радијациона и нуклеарна безбедност.

Испитувањата на монолитната гранитна подлога на островот – која е стара речиси две милијарди години – започнаа во 2004 година. „Посива“ доби дозвола за градба во 2015 година, а со работите започна една година подоцна.

Нуклеарниот отпад ќе биде сместен во обвивки од леано железо, покриени со слој бакар дебел пет сантиметри. Овие контејнери потоа ќе се спуштаат во тунели и ќе се ставаат во дупки избушени во карпата, кои подоцна ќе се затвораат со бентонитна глина. На крајот, тунелите ќе се затворат со челично-бетонски чеп, пренесуваат новинските агенции.

Недалеку од објектот на Олкилуото, веќе со децении функционира складиште за нуклеарен отпад со ниско и средно ниво на радиоактивност, кое се наоѓа на длабочина од 60 до 100 метри под земјата. Уште од изградбата на првите нуклеарни електрани во 1950-тите години, државите се соочуваат со тешкотии во изнаоѓањето решение за конечното одлагање на искористеното, опасно нуклеарно гориво, при што најчесто прибегнуваат кон привремено складирање додека чекаат подобри алтернативи.

Во Шведска и Франција, исто така, се градат трајни складишта за нуклеарно гориво, пренесува „Бета“.