ЕЦБ предупредува на нов бран поскапувања на храната

Европската централна банка (ЕЦБ) предупредува дека забавувањето на инфлацијата на храната во еврозоната можеби нема да трае долго, бидејќи растот на цените на енергентите, екстремните временски услови и нарушувањата во синџирите на снабдување повторно создаваат притисоци врз трошоците за живот.

Според најновата анализа на ЕЦБ, објавена во вторникот, инфлацијата на храната во еврозоната се намалила од 2,6 % во јануари на 1,1 % во август, пред благо да порасне на 1,3 % во септември. Сепак, тоа не значи дека храната поевтинила, туку дека цените продолжиле да растат со побавно темпо. Истовремено, вкупната годишна инфлација во еврозоната се зголемила од 1,7 % во јануари на 3,8 % во септември, главно поради поскапувањето на енергентите. Инфлацијата кај енергијата достигнала 18,9 %, што дополнително ги зголемува трошоците за производство, транспорт и преработка на храната.

ЕЦБ предупредува дека повисоките цени на нафтата, гасот и вештачките ѓубрива можат да влијаат врз цените на житарките, лебот, тестенините, месото и млечните производи. Дополнителен ризик претставуваат сушите и високите температури, кои го загрозуваат земјоделското производство. Според прогнозите, инфлацијата на храната би можела да достигне 3,4 % во третиот квартал од 2027 година.

Иако анализата се однесува на еврозоната, ризиците се релевантни и за Македонија, чија економија е чувствителна на движењата на меѓународните пазари. Евентуалното поскапување на енергентите, храната и земјоделските суровини може да создаде дополнителен притисок врз домашните потрошувачки цени.

За банкарскиот сектор, инфлациските движења се важни поради нивното влијание врз монетарната политика, каматните стапки, кредитирањето и финансиската состојба на домаќинствата и компаниите. Конечните ефекти врз Македонија ќе зависат од увозните цени, домашните економски услови и мерките на економската и монетарната политика.